O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.
(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Ratyń/Czasopisma

Z Wiki.Meteoritica.pl

0

Informacje prasowe o spadku meteorytu Ratyń

Spis treści

Wszystkie artykuły informujące o spadku mają podobne brzmienie. Ich treść wskazuje, że opierały się na tym samym źródle, jak sugeruje Pokrzywnicki (1964), było to zapewne czasopismo „Kaliszanin”?

Uwaga: Warto zwrócić uwagę na podawaną w doniesieniach prasowych datę spadku!


Gazeta Polska

  • Gazeta Polska, (1880), Aerolit, nr 201 (10 września), 1880, s. 4. Plik eLib.


«

—s— Aerolit. W dniu 12 sierpnia pomiędzy godziną drugą a trzecią po południu we wsi Ratyniu, położonej w powiecie konińskim, podczas nadzwyczajnej ulewy spadł aerolit, ważący przeszło dwa funty, kształtu nieforemnego, twardy jak szkło, podobny do masy skrystalizowanej soli.

Podczas spadania meteoru, powstał szum okropny, a ludzie, którzy w owej chwili na polu kosili wykę, owiani zostali wiatrem tak gorącym, że chwilowo nie mogli oddychać.

Aerolit upadł między kosiarzy, nie zraniwszy żadnego z nich, i zarył się w ziemi na ćwierć łokcia.

Meteor — jak donosi „Kaliszanin“ — znajduje się u wójta gminy Golina, p. Johne.

»



Kaliszanin

Kaliszanin, numery z sierpnia/września 1880 roku (nry 61, 63-72)[1]. Gazeta ukazywała się wówczas dwa razy w tygodniu – we wtorki i piątki.

Zamieszczono całe numery gazety, aby dać również wyobrażenie o czym wtedy pisano, czym żył region, jakie wieści napływały z kraju, jakie problemy nurtowały czytelników i na co kładziono nacisk. Lektura gazet z tamtych lat jest bardzo interesująca i pouczająca.

Informacja o spadku meteorytu znajduje się w numerze 70 (3 września/22 sierpnia wg starego stylu)[2] na pierwszej stronie.

Ratyń (tytuł Kaliszanin 70 1880).jpg


Wiek

  • Wiek, (1880), Aerolit, nr 200 (28 sierpnia (stary styl)/9 września, czwartek (nowy styl)), 1880, s. 3. Plik eLib.


Inne gazety

Pozostałe gazety informując o spadku niemal dosłownie powieliły informację zawartą w Kaliszaninie (wszystkie daty wydań podano wg kalendarza gregoriańskiego, tzw. nowego stylu):

  • Gazeta Kielecka, nr 72 (12 września 1880), s. 2. Plik wLib.
  • Gazeta Warszawska, (1880), Aerolit, nr 201 (10 września 1880), s. 3. Plik eLib.
  • Goniec Wielkopolski, (1880), Meteor, nr 210 (13 września 1880), s. 3. Plik wLib.
  • Kurjer Warszawski, (1880), Aerolit, nr 199 (6 września 1880), s. 3-4. Plik eLib.
  • Kuryer Poznański, (1880), Aerolit, nr 214 (18 września 1880), s. 5. Plik wLib.


Przykładowo artykuł z Kuryera Poznańskiego (18 września) (pisownia i wyróżnienia w tekście zgodnie z oryginałem):

«

* Aerolit. W dniu 12 z. m., pomiędzy godziną 2 a 3 po południu, we wsi Ratyniu należącéj do gminy Golina w powiecie konińskim w czasie nadzwyczajnéj ulewy spadł aerolit, ważący przeszło dwa funty (widocznie cząstka całości) kształtu nieforemnego, twardy jak szkło, wyglądający na masę skrystalizowanéj soli. W czasie spadania meteoru powstał szum okropny, a ludzie w liczbie 12 koszących wykę w owéj chwili, owiani byli wiatrem tak gorącym, że ten chwilowo zatamował im oddech. Za szczęście poczytać należy, że aerolit spadając między kosiarzy, żadnego nie zranił, a tylko zarył w głąb ziemi na ćwierć łokcia. Aerolit, jak czytamy w Kal.[3], znajduje się u wójta gminy Golina p. Johne'go.

»



Bibliografia

  • Biała Jadwiga, Manecki Andrzej, (2011), Bibliografia meteorytyki polskiej (1805-2010) (Bibliography of Polish Meteoritics (1805-2010)), Polskie Towarzystwo Meteorytowe, Sosnowiec 2011. ISBN 978-83-921834-1-9.

Przypisy

  1. ^ skontaktowaliśmy się z oddziałem Electronic Document Delivery Service Biblioteki Narodowej w Petersburgu i udało się Redakcji otrzymać skany wszystkich sierpniowych (wg starego stylu) numerów Kaliszanina; szczególne podziękowania Маженштейн Наталья Феликсовна z ЭДД РНБ; niestety номер 62 утрачен; zakupione skany numerów 61, 63-72 z 1880 roku po wykorzystaniu na Wiki.Meteoritica.pl przekazaliśmy nieodpłatnie do biblioteki w Kaliszu
  2. ^ użyto zapisu: nowy styl (gregoriański)/stary styl (juliański)
  3. ^ chodzi zapewne o czasopismo Kaliszanin?
  4. ^ pierwsze i jak na razie jedyne, tak kompleksowe opracowanie na temat polskich meteorytów; warto jednak zaznaczyć, że Jerzy Pokrzywnicki niewątpliwie obficie korzystał z wcześniejszego bibliograficznego opracowania autorstwa Zofii Gąsiorowskiej (1966, maszynopis jej pracy powstał przed 1964 rokiem), ale nigdzie w jego publikacjach nie pojawia się jej nazwisko!? (Kosiński 2014)
  5. ^ patrz → Pokrzywnicki (1964)/Kolekcje

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Osobiste