O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.
(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Rumanová

Z Wiki.Meteoritica.pl

0i
Rumanová
Znalezisko
Lokalizacja Nitrianský kraj, Słowacja
Położenie[1] 48°20'53"N, 17°51'58"E
Data sierpień 1994 r.
Charakterystyka
Typ chondryt zwyczajny H5
Masa 4,3 kg
Liczba okazów jeden okaz
Cechy stopień zwietrzenia W2, stopień zszokowania S3
Meteoritical Bulletin Database
Historia znalezienia meteoryt według Bališ (2007).

Kamień, który później okazał się meteorytem, został znaleziony podczas żniw w upalny sierpniowy dzień 1994 roku w pobliżu wsi Rumanová (1,25 km na NNW). Dostał się on między łopatki kombajnu obsługiwanego przez Janko Novosedlíka i zablokował ich ruch. Kombajnista próbował usunąć go rękoma, ale pomimo siłowania się z nim jego próby spełzły na niczym. Świadkiem zmagań kombajnisty był robotnik Milan Talian, który początkowo obserwował zdarzenie z odległości około 150 metrów, znajdując się przy stojącej nieopodal cysternie z wodą. Według jego relacji, zablokowany między łopatkami kamień był czarny, jego powierzchnia była pulchna i podobna do żużla. Aby go usunąć, Milan za pomocą kilogramowego młotka rozbił go na kawałki. Kamień był niezwykle twardy i ciężki. Pozbierał następnie największe fragmenty i zaniósł na pobliską cysternę z wodą. Drobniejsze fragmenty pozostawił leżące na ziemi. Ponieważ kombajn nie został uszkodzony obaj wrócili do pracy. Później przekazali fragmenty kamienia kierownikowi spółdzielni inżynierowi Jozefovi Tehlárovi, który zabrał je do służbowego samochodu. On również zwrócił uwagę na dziwny kształt kamienia, jego fakturę i ciężar oraz kolor, jakby „utleniony” i „zwęglony”. Zapakował te kawałki do plastikowych worków i woził w samochodzie przez kilka tygodni. Zabrał je dopiero wówczas i przeniósł do biura, gdy niejaki Jozef Blažíček chciał je z niego wyrzucić. Później, gdy sprzątaczka w biurze również chciała je wyrzucić, zabrał do domu.

Dopiero wiosną 1995 roku udał się z fragmentami kamienia do Astronomického kabinetu Regionálneho kultúrneho strediska w Nitre, gdzie zainteresował się nimi dyrektor Peter Poliak. Dalej trafiły one za sprawą entuzjastów meteorytów do Instytutu Astronomicznego w Bratysławie (Astronomického ústavu SAV v Bratislave), a później do Instytutu Geologicznego Słowackiej Akademii Nauk (Geologického ústavu SAV) na szczegółowe badania i analizy. Meteorytowe pochodzenie kamienia potwierdził profesor Vladimír Porubčan z Instytutu Astronomicznego w Bratysławie. Jozef Tehlár przekazał część fragmentów do zbiorów Słowackiego Muzeum Narodowego w Bratysławie (Slovenské národné múzeum (SNM) v Bratislave).

Dwa duże fragmenty meteorytu Rumanová znajdują się w zbiorach Słowackiego Muzeum Narodowego (Slovenské národné múzeum) i Muzeum Historii Naturalnej w Bratysławie (Prírodovedné múzeum v Bratislave). Trzeci fragment, który badał prof. Porubčan, znajduje się nadal zapakowany w plastikowej torbie w jego biurze. Kilka mniejszych fragmentów zachował inż. Jozef Tehlár. Jeden z kawałków wymieniono z muzeum w Pradze na fragment meteorytu Magura. Podjęto również próbę wymieniany na słowackie meteoryt z muzeum w Budapeszcie, ale się ona nie powiodła. Odmówiono!


Okaz ważył około 4,3 kg (18,5×14×12,5 cm). Meteoryt Rumanová to chondryt zwyczajny typu H5. Jego wiek kosmiczny (cosmic-ray exposure ages[2]) określono na około 7 milionów lat, natomiast wiek ziemski (terrestrial ages) na ok. 10000-12000 lat.

Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

(R) Rumanová

tablica informacyjna w pobliżu miejsca znalezienia meteorytu

jeziorko w pobliżu którego znaleziono meteoryt

Czerwona linia – położenie rurociągu (fragment)

* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki

Meteoryt znaleziono około 50 metrów od miejsca, gdzie kładziono kilka lat wcześniej rurociąg, jest prawdopodobne, że został wówczas wydobyty z wykopu (Rojkovič et al. 1995)?

W pobliżu miejsca, gdzie znaleziono meteoryt, ustawiono pamiątkową tablicę informacyjną.


Mapy

Słowackie mapy wojskowe (skala 1:25000) – arkusz: M-33-132-D-c (Dvorníky) i M-33-132-D-d (Rišňovce).


Galerie


Rejon znalezienia meteorytu (fot. Ján Madarás; stan: kwiecień 2011 rok)


Bibliografia

  • +Bališ Milan, (2007), Meteorit Rumanová, Divadelná spoločnosť Meteorit Rumanová, občianske združenie, 2007. Plik PDF.
  • Koblitz Jörn, MetBase. Meteorite Data Retrieval Software, Version 7.3 (CD-ROM), Ritterhude, Germany 1994-2012. MetBase.
  • Ozdín Daniel, Porubčan Vladimír, (2014), Nové poznatky o mineralógii chondritov Veľké Borové a Rumanová, Esemestník. Spravodajca Slovenskej mineralogickej spoločnosti, 1, 2014, s. 22-23. Plik PDF.
  • Porubčan Vladimír, Rojkovič Igor, (1996), A chondrite find in Slovakia, Contributions of the Astronomical Observatory Skalnaté Pleso, 26(1), 1996, s. 31-36. Plik PDF.
  • Rojkovič Igor, Porubčan Vladimír, Siman Pavol, (1995), Nález meteoritu pri obci Rumanová, Mineralia Slovaca, 27, 1995, s. 331-342. Plik PDF.


Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ CRE age – cosmic-ray exposure age

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Osobiste