PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Gaj

Z Wiki.Meteoritica.pl

(Różnice między wersjami)
(Lokalizacja)
(Opis spadku meteorytu Gaj wg Pokrzywnickiego)
Linia 19: Linia 19:
=== Opis spadku meteorytu Gaj wg Pokrzywnickiego ===
=== Opis spadku meteorytu Gaj wg Pokrzywnickiego ===
-
(''zgodnie z oryginałem'')<ref>Pokrzywnicki 1964</ref>
+
(''zgodnie z oryginałem'')<ref>Pokrzywnicki (1964)</ref>
:(...)
:(...)

Wersja z 21:28, 2 sie 2011

Z wielkim hałasem "coś wpadło" do bagienka

Gaj
Gaj (rejon spadku).jpg
Rejon spadku meteorytu (marzec 2011 r.)
(fot. Wadi & Woreczko)
Wątpliwy (doubtful) spadek
Lokalizacja wieś Gaj, koło Wyszkowa, Polska
Położenie[1] 52°31'35"N, 21°25'45"E
Data prawdopodobnie czerwiec 1927 r., przed południem
Uwagi domniemany spadek meteorytu do bagna
Charakterystyka
Typ  ?
Masa  ?
Meteoritical Bulletin Database

Doniesienie o spadku niedaleko Wyszkowa w 1927 roku. Meteoryt sklasyfikowany w Meteoritical Bulletin Database jako wątpliwy (Doubtful).

Prawdopodobnie coś rzeczywiście spadło, ale wyjątkowo pechowo. Wokoło ładny las i łąki, a 'meteoryt' wylądował w niewielkim bagnie o rozmiarach 60×120 metrów. Pech!

Opis spadku meteorytu Gaj wg Pokrzywnickiego

(zgodnie z oryginałem)[2]

(...)
19. SPADEK W GAJU
W sierpniu 1953 r. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii (Koło Warszawskie) otrzymało wiadomość, że gospodarz wsi Gaj (pow. Wołomin), Józef Jędrysiak w którymś z lat 1928, 1929 lub 1930 oraz jego żona i córka widzieli, jak do bagienka znajdującego się w pobliżu z wielkim hałasem "coś wpadło" wyrzucając w górę słup wody. Sekcja Meteorytyki P.T.M.A. zainteresowała się powyższym doniesieniem i w odpowiedzi na list otrzymała dlasze informacje o spadku, z braku funduszów nie podejmując na razie badań w terenie.
Sytuacja zmieniła się jednak wkrótce wskutek powierzenia autorowi prac z zakresu meteorytyki przez Komitet Geologiczny PAN, dzięki czemu autor mógł się udać 9 VIII 1954 r. do wsi Gaj, celem przesłuchania świadków zjawiska, którzy potwierdzili fakt spadku bryły do bagienka. Antoni Benarski, mieszkaniec Gaju, od lat trzydziestu członek P.T.M.A., człowiek światły i ze wszech miar zasługujący na zaufanie w liście do mnie podał mi jako najbardziej prawdopodobną datę spadku 1927 r., jak również współrzędne miejsca spadku (patrz niżej). Na podstawie przeprowadzonych w terenie badań i rozmów można wyprowadzić następujące wnioski:
1. Obserwowany spadek był niewątpliwie spadkiem meteorytu, Żaden lot pocisku nie mógł dać opisanych efektów, pomijając okoliczność, że w okolicy od strony zachodu nie mogło tego dokonać wojsko.
2. Meteoryt leciał z zachodu (z lekkim odchyleniem ku północy) na wschód (z lekkim odchyleniem ku południowi). Kąt jego lotu w stosunku do powierzchni ziemi był - jak się zdaje - nieduży, być może, około 30°. Po przebiciu warstwy błota meteoryt musiał zagłębić się ukośnie w twardym podłożu, a przy uderzeniu dał wytrysk błota i wody. Wartość zagłębienia meteorytu w ziemię trudno jest oznaczyć, prawdopodobnie jednak nie przekracza ona 3 m licząc od powierzchni błota, choć i większa głębokość nie jest wykluczona. Meteoryt znajduje się prawdopodobnie w okolicy miejsca wskazanego przez Jędrysiaków.
Domniemana lokalizacja miejsca spadku meteorytu Gaj wg Pokrzywnickiego
(52.523531°N, 21.430553°E)
3. Lot meteorytu był z kierunku zbliżonego do antapeksu[3] - kierunku z którego spada większość meteorytów.
4. Obserwowany lecący "kłąb dymu" był wywołany rozpylaniem się materii meteorytowej w atmosferze, a jego wygląd, jak gdyby "lecącego człowieka" (świadectwo Gizy), mógł być wywołany główną masą meteorytu ("głowa"), poza którą ciągnął się "ogon"1.
5. Obserwowany przez świadków szum i powiew są cechą charakterystyczną dla spadku niektórych meteorytów i wielokrotnie były rejestrowane.
6. Spadły okaz powinien mieć - sądząc z zebranych relacji świadków - dość znaczną wagę. Można przypuszczać, że miała ona kilkadziesiąt kilogramów. Opierając się na danych statystycznych, które wykazują, że około 92% wszystkich spadków stanowią aerolity, czyli meteoryty kamienne, można przypuszczać, że i meteoryt Gaj należał do tych ostatnich.
7. Za datę i godzinę spadku meteorytu Gaj należy przyjąć 10-15 czerwca 1927 r., między godz 10-11 przed południem.
8. Współrzędne miejsca spadku (według obliczeń A. Banarskiego) są następujące: 52°31'32"±10" N, 21°25'45"±10" E2.
P r z y p i s y
1 Dało to podstawę do gadek na temat "lecącego diabła", co przypomina opowiadanie Siemaszki (patrz E. Krinov, "Meteority", s. 228), że przy spadku met. Alatyr[4] pewna świątobliwa staruszka zapewniała, że kiedy leciał kamień, to przed nim widać było jak wiercił się diabeł, uciekając przed pędzącym za nim kamieniem.
2 Dla dalszego wyjaśnienia sprawy meteorytu Gaj należałoby przeprowadzić pomiary magnetyczne korzystając z okresu suszy, a w miarę możliwości przekopać teren przy użyciu środków mechanicznych. Szczegóły spadku (zeznania świadków i prace w terenie) zawarte są w pracy autora "O spadku meteorytu we wsi Gaj powiatu Wołomińskiego" (Postępy Astronomii, t. VII, z. 1, 1959).
(...)


Mapy i zdjęcia lotnicze


Lokalizacja

prawdopodobne miejsce spadku meteorytu Gaj

Meteoryt spadł do jedynego w okolicy bagna. Leciał z kierunku NWW. Są domniemania, że ponieważ leciał pod niewielkim kątem (ok. 30°), mógł się odbić od powierzchni wody (tzw. kaczka) i upaść dalej?

Od wielu lat na terenie domniemanego spadku poszukiwania prowadzi Janusz Kosiński z Wyszkowa[5]. Jak na razie bez rezultatów.

Miejsce spadku jest dostępne zimą, gdy skuwa je lód lub w okresach dłuższej suszy, gdy woda w bagnie silnie opadnie.


Galerie

Okolica i miejsce domniemanego spadku (marzec 2011 r.; fot. Kasia, Wadi & Woreczko)


Bibliografia

  • Kosiński Janusz W., (2009), Prawdopodobny spadek meteorytu w Gaju k. Wyszkowa. Acta Soc. Metheor. Polon., vol. 1, 2009. Plik PDF
  • Pilski Andrzej S., (1999), Nieziemskie skarby. Poradnik poszukiwacza meteorytów. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 118.
  • Pokrzywnicki Jerzy, (1959), O spadku meteorytu we wsi Gaj powiatu Wołomińskiego. Postępy Astronomii, t. VII, z. 1, 1959, s. 22-26.
  • Pokrzywnicki Jerzy, (1964), I. Meteoryty Polski. II. Katalog meteorytów w zbiorach polskich. Studia Geologica Polonica, vol. XV, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1964, s. 122-124.
  • Żbik Marek, Stein J., (1983), O poszukiwaniu meteorytu Gaj. Przegląd Geof., 28(2), 1983, s. 229-232.

Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ Pokrzywnicki (1964)
  3. ^ autorowi chodziło zapewne o antyapeks.
  4. ^ chodzi o spadek meteorytu Novo-Urei z 1886 roku w Rosji.
  5. ^ Kosiński (2009)

Linki zewnętrzne

  • Meteoritical Bulletin Database (MBD) - meteoryt wątpliwy (Doubtful meteorite) Gaj
  • Encyclopedia of Meteorites (EoM) - meteoryt wątpliwy (Doubtful meteorite) Gaj
Osobiste