(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Zmenj
Z Wiki.Meteoritica.pl
(→Bibliografia) |
|||
Linia 9: | Linia 9: | ||
| położenie = 51°50'N, 26°50'E | | położenie = 51°50'N, 26°50'E | ||
| data = sierpień 1858 r. | | data = sierpień 1858 r. | ||
- | | typ = achondryt, howardyt | + | | typ = achondryt, howardyt HOW |
| masa = 246 g | | masa = 246 g | ||
| liczba = jeden okaz | | liczba = jeden okaz | ||
| synonimy = w NHM Cat: '''Cmien''' (Čmien), '''[[Minsk]]''', '''Tsmen''', '''Zhmeni''', '''Zmeni'''; po rosyjsku: Жмени, Цмень; po białorusku: Жмень; po polsku: Ćmień | | synonimy = w NHM Cat: '''Cmien''' (Čmien), '''[[Minsk]]''', '''Tsmen''', '''Zhmeni''', '''Zmeni'''; po rosyjsku: Жмени, Цмень; po białorusku: Жмень; po polsku: Ćmień | ||
}} | }} | ||
- | Spadek na terenie [[Białoruś|Białorusi]] w sierpniu 1858 roku (achondryt, howardyt | + | Spadek na terenie [[Białoruś|Białorusi]] w sierpniu 1858 roku (achondryt, howardyt HOW). |
- | ; | + | Okoliczności spadku (wg Krinov (1948) za Prendel (1892); oraz portal meteorite.narod.ru): |
- | :Spadek meteorytu kamiennego w Ćmieniu (''Жмени'', ''Цмень'') w sierpniu 1858 roku: "{{Kropek}} | + | :Spadek meteorytu kamiennego w Ćmieniu (''Жмени'', ''Цмень'') w sierpniu 1858 roku: |
+ | :"{{Kropek}} mieszkanka Ćmienia (''Цмень'') szła w dzień do miejscowości Stolin (''Столин'') leżącej nad rzeką Horyń (''Горынь''), dopływem rzeki Prypeć (''Припять''). Ćmień jest na północny zachód od miasta Stolin, jakieś 12-14 wiorst. Nagle usłyszała {{Kropek}}silny świst w powietrzu, obróciła się w kierunku gwizdu, zauważyła, że jakiś obiekt spadł na ziemię. Pospieszyła na miejsce i zobaczyła leżący w zagłębieniu czarny kamień, który podniosła. Kamień był gorący. Zabrała go ze sobą i zaniosła do Stolina, gdzie pokazała go i opowiedziała o zdarzeniu miejscowemu komornikowi, który następnie zgłosił ten fakt." Meteoryt ważył około 250 gram. | ||
Linia 61: | Linia 62: | ||
- | Największy zachowany fragment meteorytu (main mass), około 106 g, znajduje się w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. W zbiorach Rosyjskiej Akademii Nauk znajduje się fragment o wadze około 26 g. | + | Największy zachowany fragment meteorytu (main mass), około 106 g, znajduje się w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. W zbiorach Rosyjskiej Akademii Nauk znajduje się fragment o wadze około 26 g (Krinov 1948). |
Fragmenty meteorytu Zmenj znajdują się tylko w czterech kolekcjach na świecie: | Fragmenty meteorytu Zmenj znajdują się tylko w czterech kolekcjach na świecie: | ||
Linia 119: | Linia 120: | ||
* {{Kosiński (2012p)}} | * {{Kosiński (2012p)}} | ||
+ | |||
+ | * {{Krinov (1948) |page=224-225}} | ||
* {{Kulik (1941)}} | * {{Kulik (1941)}} | ||
Linia 138: | Linia 141: | ||
* Vernadsky Institute of Geochemistry and Analytical Chemistry – [http://geo.web.ru/db/meteorites/card.html?id=11096 Жмени] (fotografia fragmentu) | * Vernadsky Institute of Geochemistry and Analytical Chemistry – [http://geo.web.ru/db/meteorites/card.html?id=11096 Жмени] (fotografia fragmentu) | ||
* meteorite.narodu.ru – [http://www.meteorite.narod.ru/proba/katalogi/katalog1.htm Каталог метеоритов России и стран бывшего СССР] {{SeparatorBull}} [http://www.meteorite.narod.ru/proba/stati/stati74.htm#Zhmeni Zhmeni] | * meteorite.narodu.ru – [http://www.meteorite.narod.ru/proba/katalogi/katalog1.htm Каталог метеоритов России и стран бывшего СССР] {{SeparatorBull}} [http://www.meteorite.narod.ru/proba/stati/stati74.htm#Zhmeni Zhmeni] | ||
+ | * Метеориты Беларуси – [http://setiby.narod.ru/zhmeni.html Метеорит "Жмени"] | ||
* Wikipedia (RU) – [http://ru.wikipedia.org/wiki/Жмени_(метеорит) Жмени (метеорит)] | * Wikipedia (RU) – [http://ru.wikipedia.org/wiki/Жмени_(метеорит) Жмени (метеорит)] | ||
- | |||
* Baza Miejscowości Kresowych – http://www.kami.net.pl/ | * Baza Miejscowości Kresowych – http://www.kami.net.pl/ | ||
Linia 147: | Linia 150: | ||
* Prendel (1892) | * Prendel (1892) | ||
+ | * Melikov (Меликов) | ||
[[Category:Poza granicami Polski]] | [[Category:Poza granicami Polski]] | ||
[[Category:Białoruś]] | [[Category:Białoruś]] |
Wersja z 22:17, 15 gru 2013
Zmenj → | |
![]() Meteoryt Zmenj (reprodukcja z Заварицний (1952))
| |
Spadek | |
Lokalizacja | Białoruś |
Położenie[1] | 51°50'N, 26°50'E |
Data | sierpień 1858 r. |
Charakterystyka | |
Typ | achondryt, howardyt HOW |
Masa | 246 g |
Liczba okazów | jeden okaz |
Meteoritical Bulletin Database | |
Synonimy → | |
w NHM Cat: Cmien (Čmien), Minsk, Tsmen, Zhmeni, Zmeni; po rosyjsku: Жмени, Цмень; po białorusku: Жмень; po polsku: Ćmień |
Spadek na terenie Białorusi w sierpniu 1858 roku (achondryt, howardyt HOW).
Okoliczności spadku (wg Krinov (1948) za Prendel (1892); oraz portal meteorite.narod.ru):
- Spadek meteorytu kamiennego w Ćmieniu (Жмени, Цмень) w sierpniu 1858 roku:
- "… mieszkanka Ćmienia (Цмень) szła w dzień do miejscowości Stolin (Столин) leżącej nad rzeką Horyń (Горынь), dopływem rzeki Prypeć (Припять). Ćmień jest na północny zachód od miasta Stolin, jakieś 12-14 wiorst. Nagle usłyszała …silny świst w powietrzu, obróciła się w kierunku gwizdu, zauważyła, że jakiś obiekt spadł na ziemię. Pospieszyła na miejsce i zobaczyła leżący w zagłębieniu czarny kamień, który podniosła. Kamień był gorący. Zabrała go ze sobą i zaniosła do Stolina, gdzie pokazała go i opowiedziała o zdarzeniu miejscowemu komornikowi, który następnie zgłosił ten fakt." Meteoryt ważył około 250 gram.
- Opis meteorytu Zmenj wg Kulik (1941)[2]
![«](/images/thumb/3/3b/AQuoteTop.png/24px-AQuoteTop.png)
(…)
10. Жмени (№ 782)
Упал днем в августе 1858 г. между селами Жмени и Столин (51°50' с. ш. и 26°50' в.д.) в б. Пинском уезде Минской губернии (ныне Пинская область БССР).
Тотчас же был разбит; главная масса (246 г, размерами 6.5 х 4.5 х 4 см) попала к К. А. Скирмунту; 10 г от нее Р. Прендель израсходовал на анализ; 50 г поступило в Одесский (тогда Новороссийский) университет, а 180 г осталось у К. Л. Скирмунта и впоследствии перешло в Венскую коллекцию; Вюльфинг в 1897 г. считал вес этого образца равным 116 г.
У К. А. Скирмунта метеорит был обнаружен Р. Пренделем в 1891 г. и в 1892 г. описан последним на русском языке под названием – метеорит Цмень (17, 19, 20)[3].
В 1896 г. метеорит был анализирован проф. П. Меликовым (18, 19).
Первоначальная форма этого метеорита была в общем параллелепипедальной; он был ориентирован по направлению падения, имел черную, довольно блестящую кору (местами с сильным стеклянным блеском); образование этой коры, по П. Г. Меликову, происходило за счет богатых железом силикатов метеорита при температуре 1000-1100°С (при нормальном давлении). Метеорит почти нацело (97.66%) сложен пироксеном и полевым шпатом.
Во внутренней его полнокристаллической, лишенной хондр, порфировидной массе отмечены хромит, троилит, магнетит, шрейберзит и небольшое количество никелистого железа. Уд. вес при 21°С равен 3.260.
У Прайора (1) этот метеорит отнесен к говардитам, т.е. бесшариковым полнокристаллическим богатым кальцием гиперстен-клиногиперстен-апортитовым ахондритам.
Академия Наук получила теперь из Одесского университета, в порядке обмена, наибольшую в СССР массу его, весом в 31.5 г (табл. IV, фиг. 18).
(…)
ЛИТЕРАТУРА (fragment)
1. G. Т. Prior. Catalogue of Meteorites. London. 1923 and Appendix to the Catalogue, of Meteorites. 1927.
17. Р. Прендель. Заметка о метеорите Цмень. Вестник естествознания, 1892, № 9. (1893), стр. 323-326.[4]
18. П. Г. Меликов. Исследование метеорита, упавшего близ местечка Цмень. Журнал Русск. физ.-хим. о-ва, 1896, 28, в. 3, стр. 299.
19. P. Прендель. Обзор русской литературы по метеоритоведению за 1896 год. Ежегодник по геол. и минералогии России, II, в. 8. стр. 108.
20. Р. Прендель. Русская геологическая библиотека за 1892 год. СПб., 1893. стр. 125.
(…)
![»](/images/thumb/2/2f/AQuoteBottom.png/24px-AQuoteBottom.png)
Największy zachowany fragment meteorytu (main mass), około 106 g, znajduje się w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. W zbiorach Rosyjskiej Akademii Nauk znajduje się fragment o wadze około 26 g (Krinov 1948).
Fragmenty meteorytu Zmenj znajdują się tylko w czterech kolekcjach na świecie:
Zbiór waga fragmentów
(Koblitz MetBase)uwagi Vienna, Naturhist. Mus. 106 g main mass (fotografia w Koblitz MetBase) Moscow, Acad. Sci. 25,6 g fotografia fragmentu New York, Amer. Mus. Nat. Hist. 6,2 g Budapest, Nat. Mus. 3,7 g
Meteoryt ten znalazł się w przygotowywanej przez Jerzego Pokrzywnickiego monografii polskich meteorytów o roboczym tytule Kosmolityka (Kosiński 2012).
Lokalizacja
wsie (C) Ćmień I, (*) Ćmień II, (S) Stolin
współrzędne wg innych autorów
* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki
Wsie Ćmień I (51°58'25"N, 26°37'49"E) i Ćmień II (51°58'36"N, 26°40'31"E) leżały w gminie Płotnica, powiat stoliński, województwo poleskie. Stolin (biał. Сто́лін, ros. Столин).[5]
Mapy
Zmenj (Chrzanowski XXVII S23 Pinsk).jpg
Mapa Polski z 1859 roku (fragment) (źródło: Chrzanowski (1859)) |
Bibliografia
- Chrzanowski Wojciech, (1859), Karta dawnéj Polski z przyległémi okolicami krajów sąsiednich według nowszych materyałów na 1:300000, Paryż 1859. Plik dLib; plik eUWr.
- Koblitz Jörn, MetBase. Meteorite Data Retrieval Software, Version 7.3 (CD-ROM), Ritterhude, Germany 1994-2012. MetBase.
- Кринов Евгений Л. (Krinov Yevgeny L.), (1948), Метеориты, Академиа Наук СССР, Научно-популярная сериа, Издательство Академии Наук СССР, 1948, ss. 336, (s. 224-225).
- Кулик Леонид А. (Kulik Leonid A.), (1941), Прирост коллекции метеоритов Академии Наук СССР в Москве с 1934 по 1939 г. (Meteorite collection of the Academy of Sciences of USSR. Augmentation between the years 1934 and 1939 in Moscow), Метеоритика (Meteoritika), vol. I, 1941, s. 73-123.[6] Plik TXT.
- Łaszkiewicz Antoni, (1936), Meteoryty, rozdz. w: Mineralogia, Bibl. „Wiadomości Farmaceutycznych”, tom 28, Warszawa 1936, s. 193-195. Tam lista polskich meteorytów z uwzględnieniem granic przedrozbiorowych. Plik DjVuŹródło: Wiki.Meteoritica.pl.
- +Прендель Р. (Prendel R.), (1892), Заметка о метеорите Цмень, Вестник естествознания[7], vol. 9, Ст. Петербург 1892, s. 323-326.
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Meteoritical Bulletin Database (MBD) – meteoryt Zmenj
- Encyclopedia of Meteorites (EoM) – meteoryt Zmenj
- Vernadsky Institute of Geochemistry and Analytical Chemistry – Жмени (fotografia fragmentu)
- meteorite.narodu.ru – Каталог метеоритов России и стран бывшего СССР ● Zhmeni
- Метеориты Беларуси – Метеорит "Жмени"
- Wikipedia (RU) – Жмени (метеорит)
- Baza Miejscowości Kresowych – http://www.kami.net.pl/
Co jeszcze na stronę? (What else to supplement?) (poszukać, uzupełnić …) |
- Prendel (1892)
- Melikov (Меликов)