Z Wiki.Meteoritica.pl
0i
Marek Stanisław Żbik na wystawie „
Formy Niewidzialnego Świata”, Zakopane 2023 (fot. Beata Zalot)
Prace geologa Marka Żbika na wystawie „Formy Niewidzialnego Świata”, która miała miejsce w Galerii Sztuki Współczesnej w Zakopanem, Dom Doktora, 1-30 lipca 2023.
- Za portalem Kultura Podhala: (…) Jego fotografie ukazują niewidzialne dla ludzkiego oka formy i struktury materii, które odkrywa dzięki zaawansowanym technikom mikroskopowym.
- Artysta nadaje im kolor i wyrazistość, tworząc niepowtarzalne obrazy pełne piękna i harmonii. Jak sam mówi, jego celem jest pokazanie prawdy o naturze świata w mikroskali i zainspirowanie ludzi do poszukiwania jej w swoim otoczeniu. (…)
Autor na stałe mieszka w Australii, ale miesiące letnie spędza w Zakopanem, gdzie ma dom.
Galerie
Wybrane fotografie prezentowane na wystawie
Sen pingwina – owoid (ooid) o średnicy około 15 mikrometrów z meteorytu Murchison[1] (technika skaningowy mikroskop elektronowy, SEM).[2] „Minerały te zawierają również materię organiczną, aromatyczną, dobrze wyczuwalną kiedy powąchać fragment meteorytu trzymany w słoiku.”[3]
|
Awokado na deser – owoid o średnicy około 3 mikrometry z meteorytu Murchison[1], zbudowany z minerałów wtórnych, koncentrycznie zwiniętych, wyraźnie warstwowanych uwodnionych krzemianów warstwowych (technika SEM)
|
Księżycowy Duszek – sferula szkliwa z gruntu księżycowego, Łuna 16; w szkliwie widoczne są nanoskopowe wtrącenia żelaza metalicznego (technika transmisyjny mikroskop elektronowy, TEM)
|
Kropla szczęścia – sferula z pyłu księżycowego, Łuna 16 (technika TEM)
|
Zielony czerep – sferula szkliwa impaktowego z gruntu księżycowego, Łuna 16 (technika SEM)
|
Złota Góra – fragment powierzchni skorupy meteorytu z Księżyca (meteoryt MAC 88105 z kolekcji NASA) (mikroskop petrograficzny)
|
Odlotowe bąbelki – wewnątrz szklistej skorupy obtopieniowej meteorytu Stannern (mikroskop petrograficzny)
|
Szkielet konstrukcji – struktura Widmanstättena w oktaedrycie Gibeon[4] (fotografia trawionej powierzchni meteorytu)
|
Szkielet konstrukcji – drobna frakcja pyłu księżycowego z regolitu, Łuna 16; bardzo ciekawe koralikowe ułożenie przestrzenne mikrosferul trzymanych razem siłami elektrostatycznymi; anaglif (trzeba oglądać w pozycji pionowej) (technika SEM 3D)
|
UFO z bieguna południowego – fragment metalu o składzie stopu wytopiony z lodów Antarktydy podczas poszukiwania mikrometeorytów na biegunie południowym (technika SEM)
|
Erupcja zieleni – mikrochondrule na powierzchni większej sferuli pyłu meteorytowego z miejsca wzbogacenia, po meteorycie tunguskim[5] z 1908 roku (technika SEM)
|
3D anaglif banieczki wewnątrz szkliwa uderzeniowego z gruntu księżycowego, regolitu, Łuna 16; widoczne wewnątrz ciekawe przestrzenne struktury wskazujące na wybuchowy wzrost bąbelka wewnątrz zastygającego szkliwa (technika mikroskop rentgenowski na cyklotronowym źródle promieniowania X) (Żbik et al. 2012) (film: plik.MP4)
|
Księżycowa pomarańcza – duża sferula (0,1 mm), podobna do znalezionych przez Apollo 17, wydzielona z pyłu księżycowego, Łuna 16 (mikroskop petrograficzny)
|
Przypisy
- ^ a b spadek meteorytu Murchison 28 września 1969 roku w Australii; chondryt węglisty CM2, TKW 100 kg
- ^ SEM-EDS (ang. Scanning Electron Microscopy, Energy Dispersive Spectroscopy) – połączenie skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM) z spektroskopią rentgenowską z dyspersją energii (EDS/EDX), umożliwiające jednoczesną obserwację mikrostruktury próbki i analizę jej składu chemicznego. Wiązka elektronów w mikroskopie SEM skanuje powierzchnię próbki, tworząc obraz o bardzo dużym powiększeniu; oddziaływanie elektronów z atomami próbki powoduje emisję charakterystycznego promieniowania rentgenowskiego; detektor EDS mierzy energie tego promieniowania, co pozwala zidentyfikować obecne pierwiastki i oszacować ich zawartość. Wikipedia – Skaningowy mikroskop elektronowy ● Energy-dispersive X-ray spectroscopy
SEM-BSE (ang. Scanning Electron Microscopy, Backscattered Electrons) – technika obrazowania w skaningowym mikroskopie elektronowym wykorzystująca elektrony wstecznie rozproszone (BSE). Wiązka elektronów pada na próbkę, a część elektronów zostaje odbita (rozproszona wstecznie) przez jądra atomowe materiału; liczba elektronów BSE zależy głównie od liczby atomowej (Z) pierwiastków obecnych w próbce: pierwiastki cięższe (wyższe Z) dają silniejszy sygnał i są widoczne jako jaśniejsze obszary, pierwiastki lżejsze (niższe Z) dają słabszy sygnał i są widoczne jako ciemniejsze obszary. Co widać?: kontrast składowy (różnice w składzie chemicznym faz), identyfikację różnych faz materiału, obserwację rozmieszczenia minerałów, wtrąceń i zanieczyszczeń, informacje o mikrostrukturze próbki. Zalety: szybkie rozróżnianie obszarów o różnym składzie chemicznym, dobra współpraca z analizą EDS, szczególnie przydatna do badania materiałów wielofazowych. Wikipedia (EN) – Scanning electron microscope. Więcej → Mikrosonda (Microprobe)
- ^ świadkowie spadku meteorytu Murchison opowiadali, że meteoryty zaraz po spadku wydzielały zapach spirytusu lub pirydyny (www.woreczko.pl – Glossary)
- ^ meteoryt żelazny Gibeon, znalezisko z 1836 roku w Namibii; typ IVA, TKW 26 ton; patrz → Rinne (1910)
- ^ spadek Tunguska (Тунгусский метеорит) 30 czerwca 1908 roku w Rosji; typ unknown, TKW 13,4 g; ciekawostka: tego samego dnia spadł na Ukrainie chondryt zwyczajny L6 Kagarlyk, TKW 1900 g
Zobacz również
Linki zewnętrzne