Szablon:!trace elements

1

^[1]

Przypisy

^ pierwiastki śladowe (ang. trace elements) – to pierwiastki występujące w meteorytach w stężeniach poniżej 0,1% masy, często na poziomie ppm (części na milion). Ich analiza pozwala określić pochodzenie, wiek i historię powstania meteorytów. Główne grupy pierwiastków śladowych: syderofile (lubiące żelazo) – mają duże powinowactwo do żelaza i koncentrują się w metalicznej części meteorytów, należą do nich m.in. iryd (Ir), platyna (Pt), osm (Os) i złoto (Au); litofile (lubiące skały) – wiążą się z tlenem i występują głównie w minerałach krzemianowych, przykłady: lit (Li), beryl (Be), bar (Ba), niob (Nb) oraz pierwiastki ziem rzadkich (REE); chalkofile (lubiące siarkę) – tworzą związki z siarką, często obecne w troilicie, należą do nich m.in. gal (Ga), german (Ge) i antymon (Sb). Znaczenie pierwiastków śladowych: klasyfikacja meteorytów – stężenia i proporcje pierwiastków (np. Ga, Ge, Ir) umożliwiają podział meteorytów żelaznych na grupy chemiczne (np. IAB, IIAB; Woźniak (2021)); datowanie – radioaktywne izotopy pierwiastków, takich jak uran, ołów czy glin, służą do określania wieku meteorytów; badanie procesów planetarnych – skład pierwiastków śladowych dostarcza informacji o różnicowaniu wnętrz planet i historii ciał macierzystych meteorytów. Metody analizy: neutronowa analiza aktywacyjna (NAA); spektrometria mas z plazmą sprzężoną indukcyjnie (ICP-MS)