Szablon:!HSE

<noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="HSE">'''pierwiastki silnie syderofilne''' ('''HSE''', ang. '''''highly siderophile elements''''') – grupa metali śladowych (''[[Szablon:!trace elements|trace elements]]'') wykazujących wyjątkowo wysokie powinowactwo do fazy metalicznej (Fe–Ni). Podczas procesów topnienia i&nbsp;dyferencjacji planetarnej preferencyjnie przechodzą z&nbsp;fazy krzemianowej do ciekłego metalu, koncentrując się w&nbsp;jądrach planet i&nbsp;planetoid. Do grupy HSE zalicza się osiem pierwiastków: '''ren''' (Re), '''osm''' (Os), '''iryd''' (Ir), '''ruten''' (Ru), '''rod''' (Rh), '''platyna''' (Pt), '''pallad''' (Pd), '''złoto''' (Au; w&nbsp;wielu klasyfikacjach zaliczane do HSE, choć niekiedy traktowane oddzielnie ze względu na nieco odmienne zachowanie geochemiczne. Pierwiastki HSE cechują się: bardzo wysokimi współczynnikami podziału metal–krzemian (''metal/silicate partition coefficients''), osiągającymi wartości od 10⁴ do nawet 10⁷, występowaniem w meteorytach w&nbsp;stężeniach śladowych (ppm, ppb), dużą odpornością na wtórne procesy geochemiczne, dzięki czemu zachowują informacje o&nbsp;pierwotnych procesach formowania ciał planetarnych. Wykorzystywane są do: rekonstrukcji dyferencjacji planetozymali i&nbsp;powstawania jąder Fe–Ni, klasyfikacji chemicznej meteorytów żelaznych ([[Szablon:Woźniak (2021, ASMP)|Woźniak (2021)]]), określania stopnia częściowego topnienia i&nbsp;krystalizacji frakcyjnej, badania procesów segregacji faz metalicznych i&nbsp;siarczkowych ([[Szablon:Lauretta (2006)|Lauretta et&nbsp;al. (2006)]]; [[Szablon:McSween (2022)|McSween et&nbsp;al. (2022)]])</ref><noinclude>