(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Szablon:!HSE
Z Wiki.Meteoritica.pl
(Różnice między wersjami)
(Utworzył nową stronę „<noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="HSE">'''pierwiastki silnie syderofilne''' ('''HSE''', ang. '''''highly siderophile elements''''') – grupa [[S...”) |
m |
||
| (Nie pokazano 3 wersji pomiędzy niniejszymi.) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | <noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="HSE">'''pierwiastki silnie syderofilne''' (''' | + | <noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="HSE">'''pierwiastki silnie syderofilne''' (ang. '''''highly siderophile elements''''', '''HSE''') – grupa metali śladowych (ang. ''[[Szablon:!trace elements|trace elements]]'') wykazujących wyjątkowo wysokie powinowactwo do fazy metalicznej (Fe-Ni). Podczas procesów topnienia i dyferencjacji planetarnej preferencyjnie przechodzą z fazy krzemianowej do ciekłego metalu, więc koncentrują się w jądrach planet i planetoid. Do grupy HSE zalicza się osiem pierwiastków: '''ren''' (Re), '''osm''' (Os), '''iryd''' (Ir), '''ruten''' (Ru), '''rod''' (Rh), '''platyna''' (Pt), '''pallad''' (Pd), '''złoto''' (Au; w wielu klasyfikacjach zaliczane do HSE, choć niekiedy traktowane oddzielnie ze względu na nieco odmienne zachowanie geochemiczne). Pierwiastki HSE cechują się: bardzo wysokimi współczynnikami podziału metal-krzemian (ang. ''metal/silicate partition coefficients''), osiągającymi wartości od 10<sup>4</sup> do nawet 10<sup>7</sup>, występowaniem w meteorytach w stężeniach śladowych (ppm, ppb), dużą odpornością na wtórne procesy geochemiczne, dzięki czemu zachowują informacje o pierwotnych procesach formowania ciał planetarnych. Wykorzystywane są do: rekonstrukcji dyferencjacji planetozymali i powstawania jąder Fe-Ni, klasyfikacji chemicznej meteorytów żelaznych ([[Szablon:Woźniak (2021, ASMP)|Woźniak (2021)]]), określania stopnia częściowego topnienia i krystalizacji frakcyjnej, badania procesów segregacji faz metalicznych i siarczkowych ([[Szablon:Lauretta (2006)|Lauretta et al. (2006)]]; [[Szablon:McSween (2022)|McSween et al. (2022)]])</ref><noinclude> |
{{Przypisy|ncol=1}} | {{Przypisy|ncol=1}} | ||
[[Category:Szablony Wiki|{{PAGENAME}}]] | [[Category:Szablony Wiki|{{PAGENAME}}]] | ||
</noinclude> | </noinclude> | ||
Aktualna wersja na dzień 20:44, 29 cze 2026
1
[1]
