Wiki.Meteoritica.pl - Zmiany w linkowanych z „Szablon:Gehler (2015)” [pl]

Emsland

2026-10-06T21:43:05Z

Piękne żelazo z bagna:

← poprzednia wersja		Wersja z 21:43, 6 paź 2026
(Nie pokazano 17 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 2:		Linia 2:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{VerifyLevel \|level=1i}}		{{VerifyLevel \|level=1i}}
-	== Piękne żelazo ==	+	== Piękne żelazo z bagna ==
	{{InfoboxMeteorite		{{InfoboxMeteorite
	\| nazwa = Emsland		\| nazwa = Emsland
	\| grafika = Emsland_(Gehler_2015)-fig37.jpg		\| grafika = Emsland_(Gehler_2015)-fig37.jpg
-	\| opis = Meteoryt Emsland (źródło: Gehler et al. 2015; „'''''Abb. 37''' Göttinger Hauptmasse des Meteoriten von Emsland. Foto: GZG Museum/G. Hundertmark.''”)	+	\| opis = Meteoryt Emsland (źródło: Gehler et al. 2015; „'''''Abb. 37''' Göttinger Hauptmasse des Meteoriten von Emsland. Foto: GZG Museum/G. Hundertmark.''”)
	\| klasa = znalezisko		\| klasa = znalezisko
	\| mbclass = find		\| mbclass = find
Linia 13:		Linia 13:
	\| położenie = 53°06'N, 07°12'E		\| położenie = 53°06'N, 07°12'E
	\| data = 1940		\| data = 1940
-	\| uwagi =	+	\| uwagi = znaleziony w torfowisku
-	\| typ = meteoryt żelazny, Iron-ung	+	\| typ = meteoryt żelazny, niezgrupowany (Iron-ung), oktaedryt średnioziarnisty (Om, ''medium octahedrites'')
	\| masa = 19 kg		\| masa = 19 kg
	\| cechy = jeden okaz		\| cechy = jeden okaz
	\| synonimy =		\| synonimy =
	}}		}}
		+	Meteoryt został znaleziony latem 1940 roku podczas prac melioracyjnych przy budowie '''''Brualer Schloot''''', kanału służącego do osuszania i zagospodarowania mokradeł/wrzosowisk '''''Brualer Moor'''''. Znaleziono go na głębokości ponad 2 metrów. Miejsce znajdowało się na wysokim torfowisku na północny zachód od Rhede, około 500 m od granicy z Holandią (Buchwald (1975) podaje, że na zachód od wsi '''Brahe'''). Meteoryt został znaleziony przez robotników pracujących przy torfowisku — w tym okresie w Emsland istniały obozy karne (trwała II Wojna Światowa), a więźniowie (m.in. hitlerowskiego obozu koncentracyjnego ''Emslandlager III Brual-Rhede'') byli wykorzystywani do ciężkich prac przy osuszaniu torfowisk.<ref>Buchwald (1975) podaje, że został odkryty przez robotników pozyskujących torf na opał!?</ref>

		+	Po znalezieniu okaz trafił do Oberbaurata '''Wilhelma Sagemüllera''', kierownika/urzędnika ''Wasserwirtschaftsamt Meppen''. Początkowo zamierzano przekazać go do regionalnego muzeum, ale bardzo szybko zainteresowali się nim naukowcy z Uniwersytetu w Getyndze. 26 sierpnia 1940 roku doktorant '''Franz Hillen''' zwrócił się do Sagemüllera z prośbą o przesłanie żelaza jemu oraz jego promotorowi, '''Friedrichowi Rudolfowi Vogelowi''', kierującemu laboratorium metalograficznym ''Institut für allgemeine Metallkunde'' Uniwersytetu w Getyndze. Sagemüller wysłał meteoryt 11 września 1940 roku. Vogel wykonał następnie badania metalograficzne i zlecił analizę chemiczną.


		+	Okaz miał około '''22×19×13 cm''' i ważył około ''19 kg'', a większość jego powierzchni pokrywają regmaglipty. Pomimo, że był mocno skorodowany ma zaskakująco dobrze zachowaną powierzchnię, z miejscami z zachowaną skorupą obtopieniową (ang. ''fuzion crust'', niem. ''Schmelzkruste'')! Jeszcze ciekawsze jest to, że na dolnej stronie meteorytu naturalnie ujawniły się '''figury Widmanstättena''' w wyniku działania kwasów glebowych (kwasów humusowych z torfu), wszak został znaleziony w kwaśnym środowisku torfowiska. '''Meteoryt został częściowo „wytrawiony” już w ziemi, bez udziału człowieka!'''
		+
		+	Obecnie okaz (masa główna) znajduje się na uniwersytecie w Getyndze (''Geowissenschaftlichen Museum der Universität Göttingen''), ale nie jest eksponowana. Początkowo wycięto z niej do badań około 3 kg materiału, obecnie waży około 16,1 kg (jej zdjęcia znajdują się na Wikimedia).
		+
		+	== Lokalizacja ==
		+
		+	{{GEFrame-begin}}
		+	{{GEMap
		+	\| htmlFileMap = wiki-Emsland.htm
		+	\| kml1 = http://wiki.meteoritica.pl/meteoritica/GoogleMaps/wiki-Germany-MM.kml
		+	\| kmlfit = http://wiki.meteoritica.pl/meteoritica/GoogleMaps/wiki-Emsland-fit.kml
		+	\| lat = 53.10
		+	\| lon = 7.25
		+	\| zoom = 8
		+	\| type = roadmap
		+	}}
		+	{{GEIcon-PointRed}}
		+	(B) Brual, Brahe, (R) Rhede
		+	{{GEIcon-Water}}
		+	bagna/wrzosowiska: ''Brualer Moor'', ''Rheder Moor''
		+	{{GEIcon-PlaceOfFall}}
		+	prawdopodobne miejsca znalezienia okazu?
		+	{{GEIcon-PinRed}}
		+	lokalizacja obozu ''Emslandlager III (Brual-Rhede)''
		+
		+	Różowa linia – kanał ''Brualer Schloot''
		+	{{GEFrame-end}}
		+
		+	Według źródeł, okaz został znaleziony na zachód od wsi '''Brahe''' (dziś już nie istniejącej), na północny zachód od wsi '''Rhede''', 500 m od granicy z Holandią (Niderlandami). Znaleziony na głębokości 2 m podczas kopania rowu melioracyjnego/kanału '''''Brualer Schloot'''''.
		+
		+	<br clear="all"/>
		+
		+	=== Mapy ===
		+
		+	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
		+	File:Emsland_(GK25-2809(1928)).jpg\|Położenia bagna/wrzosowiska '''''Brualer Moor''''' (mapa z 1928 roku: ''Geologische Spezialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten/[2809]=Gradabteilung 21, Blatt 54: Bunde'')
		+	File:Emsland_(MB2809-2909(1898)).jpg\|Położenia bagien/wrzosowisk '''''Brualer Moor''''' i '''''Rheder Moor''''' (mapy z 1898 roku: ''Topographische Karte 1:25000/[2909]=1442: Rhede in Hannover'' oraz ''[2809]=1362: Bunde'')
		+	</gallery>
		+
		+	<br clear="all"/>

	== [[Bibliografia]] ==		== [[Bibliografia]] ==

-	* {{Buchwald (1975)\|page=566}}	+	* Bartoschewitz Rainer, (1999), '''Der [[Emsland]] Meteorit''', ''Der Aufschluss'', 50(5), 1999, s. 257–266.
		+
		+	* {{Buchwald (1975)\|page=566-567}}

	* {{Gehler (2015)}}		* {{Gehler (2015)}}
Linia 31:		Linia 75:
	* {{Koblitz MetBase}}		* {{Koblitz MetBase}}

-	{{Koblitz References\|1=}}	+	* Vogel Rudolf, (1943), '''[[Emsland]], ein neuer Eisenmeteorit''', ''Chemie der Erde'', 15(1-2), Jena 1943, s. 52–65.
		+
		+	{{Koblitz References\|1=A mass of 19kg was found near the village of Brahe an der Ems. One side shows natural Widmanstätten figures, probably due to etching by soil acids, A.L.Graham et al., Cat. Met., 1985, p.136. Described and analyzed, 8.71% Ni, R.Vogel, Chem. Erde, 1943, 15, p.52 (M.A.9-292). Further analysis, 9.40% Ni, 2.90 ppm Ga, 35.0 ppm Ge, 2.9 ppm Ir, E.R.D.Scott et al., GCA, 1973, 37, p.1957. Description, V.F.Buchwald, Handbook of Iron Meteorites, Univ. of California, 1975, p.566. Description, metallography, and mineralogy, R.Bartoschewitz, Aufschluss, 1999, 50, p.257.}}

	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}
Linia 43:		Linia 89:
	* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – meteoryt [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=10035 Emsland]		* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – meteoryt [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=10035 Emsland]
	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=10035 Emsland]		* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=10035 Emsland]
		+
		+	* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Emsland_(Meteorit) Emsland (Meteorit)]
		+	* Wikimedia (DE) – [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Emsland_(Meteorit) Category:Emsland (Meteorit)]
		+	* Wikipedia (NL) – [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brualer_Schloot Brualer Schloot]
		+
		+	* Portal Hypotheses – [https://hvos.hypotheses.org/525 Meteoriten-Fund im Emsland: 1940 finden Strafgefangene bei Rhede im Hochmoor einen Eisenmeteoriten]
		+
		+	* woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-Widmanstatten.htm Figury Widmanstättena (''Widmanstätten pattern'')]

	[[Category:Poza granicami Polski]]		[[Category:Poza granicami Polski]]
	[[Category:Niemcy]]		[[Category:Niemcy]]
		+	[[Category:Meteoryty żelazne]]

Oldenburg (1930)

2026-10-05T21:12:34Z

Wiersz o spadku?!:

← poprzednia wersja		Wersja z 21:12, 5 paź 2026
(Nie pokazano 3 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 22:		Linia 22:
	* okaz '''Bissel''' – 4,84 kg,		* okaz '''Bissel''' – 4,84 kg,
	* okaz '''Beverbruch''' – 11,73 kg.		* okaz '''Beverbruch''' – 11,73 kg.
-	Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''~~Clemens~~ Bley''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik '''Johann Schnieders''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment (Bissel) ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.	+	Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''{{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig25.jpg\|Klemens Bley}}''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu '''Beverbruch'''. W drugim miejscu rolnik '''{{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig26.jpg\|Johann Schnieders}}''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment ('''Bissel''') ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.

	Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością '''Döhlen'''.		Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością '''Döhlen'''.
Linia 66:		Linia 66:
	\| [[Washington, Natl. Mus. Nat. Hist.]] \|\| 2 g \|\|		\| [[Washington, Natl. Mus. Nat. Hist.]] \|\| 2 g \|\|
	\|}		\|}
		+
		+	== Wiersz o spadku?! ==
		+
		+	O spadku meteorytu Oldenburg (1930) powstał wiersz satyryczny?! Jego autorem był Hans Sander (1895-1968) z Westerstede, który opublikował utwór pod pseudonimem „Loki” w czasopiśmie „''Der Ammerländer''” (Gehler et al. 2015). Wiersz zaczyna się:
		+	:Geruhig war mit seinen Schafen
		+	:Der Schäfer Bley beim Mittagsschlafen,
		+	:Im Saterland bei Beverbruch. –
		+	:Mit einem Mal herunterschlug
		+	:In seinen allerliebsten Traum
		+	:Ein Meteor vom Weltenraum –
		+	:{{Wielokropek}}
		+	opisujący upadek meteorytu przy pasterzu Klemensie Bleyu. Autor wykorzystuje m.in. motyw przestraszonych owiec i wyrzuconej ziemi. 😊
		+
		+	Najciekawsze jest zakończenie: wydarzenie meteorowe zostaje zestawione z wyborami do Reichstagu z 14 września 1930 roku:
		+	:{{Wielokropek}}
		+	:Ob ähnliches wohl auch der Fall
		+	:Nach dieser letzten Reichstagswahl,
		+	:Die ganz so wie das Meteor,
		+	:Auch so ein „Schlag war in’s Kontor“?
		+	co pozwala datować utwór na wrzesień 1930 roku, bezpośrednio po wyborach. Ciekawostka!

	== Lokalizacja ==		== Lokalizacja ==
Linia 174:		Linia 194:

	Źródło: Gehler et al. (2015)		Źródło: Gehler et al. (2015)
-	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">	+	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="2">
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig25.jpg\|Pasterz Klemens Bley z okazem Beverbruch<br>(„'''''Abb. 25''' Schäfer K. Bley mit dem von ihm gefundenen Fragment Beverbruch des Meteoriten Oldenburg. Foto: privat''”)
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig26.jpg\|Rolnik Johann Schnieders z okazem Bissel<br>(„'''''Abb. 26''' Landwirt J. Schnieders mit dem von ihm gefundenen Fragment Bissel des Meteoriten Oldenburg. Foto: Archiv Gemeinde Großenkneten''”)
	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Rodzina Heinleinów<ref name="Heinlein"></ref> z fragmentem Beverbruch podczas parady z okazji 175. rocznicy założenia Beverbruch; 8 lipca 2012 roku (zdj. prywatne)		File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Rodzina Heinleinów<ref name="Heinlein"></ref> z fragmentem Beverbruch podczas parady z okazji 175. rocznicy założenia Beverbruch; 8 lipca 2012 roku (zdj. prywatne)
	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig34.jpg\|Fragment Bissel w 1996 roku (zdj. J. Schlüter)		File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig34.jpg\|Fragment Bissel w 1996 roku (zdj. J. Schlüter)

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig26.jpg

2026-10-05T19:50:05Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:50, 5 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)	+	Meteoryt [[Oldenburg (1930)]] (Gehler et al. 2015; źródło: [https://www.n-g-h.org/publikationen.html Naturhistorische Gesellschaft Hannover]).
		+
		+	<gallery caption="" widths="200px" heights="200px" perrow="3">
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig25.jpg\|
		+	</gallery>

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig26.jpg

2026-10-05T19:49:41Z

przesłał [[Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig26.jpg]] Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig25.jpg

2026-10-05T19:49:23Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:49, 5 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)	+	Meteoryt [[Oldenburg (1930)]] (Gehler et al. 2015; źródło: [https://www.n-g-h.org/publikationen.html Naturhistorische Gesellschaft Hannover]).
		+
		+	<gallery caption="" widths="200px" heights="200px" perrow="3">
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig26.jpg\|
		+	</gallery>

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig25.jpg

2026-10-05T19:47:52Z

przesłał [[Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig25.jpg]] Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)

Emsland

2026-10-05T19:36:17Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:36, 5 paź 2026
Linia 5:		Linia 5:
	{{InfoboxMeteorite		{{InfoboxMeteorite
	\| nazwa = Emsland		\| nazwa = Emsland
-	\| grafika =	+	\| grafika = Emsland_(Gehler_2015)-fig37.jpg
-	\| opis =	+	\| opis = Meteoryt Emsland (źródło: Gehler et al. 2015; „'''''Abb. 37''' Göttinger Hauptmasse des Meteoriten von Emsland. Foto: GZG Museum/G. Hundertmark.''”)
	\| klasa = znalezisko		\| klasa = znalezisko
	\| mbclass = find		\| mbclass = find
Linia 16:		Linia 16:
	\| typ = meteoryt żelazny, Iron-ung		\| typ = meteoryt żelazny, Iron-ung
	\| masa = 19 kg		\| masa = 19 kg
-	\| cechy =	+	\| cechy = jeden okaz
	\| synonimy =		\| synonimy =
	}}		}}

Plik:Emsland (Gehler 2015)-fig37.jpg

2026-10-05T19:32:38Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:32, 5 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Meteoryt Emsland (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)	+	Meteoryt [[Emsland]] (Gehler et al. 2015; źródło: [https://www.n-g-h.org/publikationen.html Naturhistorische Gesellschaft Hannover]).

Plik:Emsland (Gehler 2015)-fig37.jpg

2026-10-05T19:32:08Z

przesłał [[Plik:Emsland (Gehler 2015)-fig37.jpg]] Meteoryt Emsland (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)

Benthullen

2026-10-05T13:19:50Z

Źródła:

← poprzednia wersja		Wersja z 13:19, 5 paź 2026
(Nie pokazano 2 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 37:		Linia 37:
	=== Źródła ===		=== Źródła ===

-	* '''Hartung (1949)'''	+	'''Hartung (1949)'''{{OCR-mistake\|}}
-	:{\| ~~style="~~width:800px"	+	{{AQuote-begin\|max-width=800px}}
-	\|[[Image:Benthullen_(Hartung-Naturhistorica_157_1949).jpg\|200px\|thumb\|~~left~~\|Hartung (1949)]]	+	[[Image:Benthullen_(Hartung-Naturhistorica_157_1949).jpg\|200px\|thumb\|right\|Hartung (1949)]]
-	\|	+	„'''Vom Himmel gefallen: ''Ein neuer Meteoritenfund'''''”
-	\|}	+
		+	'''{{Sparse-b}}Oldenburg.{{Sparse-e}} Durch die Mitteilung des Bauern Müller in Benthullen wurde ein von dem Siedler Martin Frahmann im Torfmoor von Benthullen gefundener Stein als Steinmeteorit erkannt und geborgen. Wahrscheinlich ist er das Hauptstück eines Meteoriten, dessen [[Oldenburg (1930)\|Fallen am 10. September 1930]] beobachtet wurde, und von dem sich zwei Stücke im Cloppenburger Museum befinden. Der bedeutsame Neufund ist in der Vorhalle des Museums für Naturkunde und Vorgeschichte in Oldenburg ausgestellt.'''
		+
		+	Gelegentlich von Geländeuntersuchungen bei Benthullen erwähnte mir gegenüber der Bauer Müller, daß von dem Siedler Martin Frahmann in Benthullen gegenüber der Schule in unmittelbarer Nähe seines Hauses beim Torfgraben ein großer, sehr schwerer Stein am Grunde des Torfes auf dem unterlagernden Sand gefunden worden sei. Über dem Stein seien die Torfschichten bis oben hin zerstört gewesen, als wenn der Stein von oben in das Moor gefallen sei und die Schichten durchschlagen hätte. Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor, begab mich sogleich zu Frahmann, und es gelang, den eigenartigen Stein, der schon vor einem Jahr gefunden und inzwischen auf einen Steinhaufen am Hause achtlos abgeworfen war, zu entdecken.
		+
		+	Wir haben einen Steinmeteoriten vor uns in der Größe 26×19×13 Zentimeter und dem ansehnlichen Gewicht von 17,25 Kilogramm, etwas schwerer als durchschnittliche irdische Gesteine zu sein pflegen, denn dieser Stein ist buchstäblich vom Himmel gefallen. Nur 33 Meteoriten sind aus Deutschland bekannt! Als 34. gesellt sich unser Neufund dazu. Bekannt sind die Eisenmeteoriten, Stücke gediegenen Eisens, die aus dem Eisenkern zerplatzter Weltkörper stammen. Unser Stück gehört zu den Steinmeteoriten aus der Gesteinshülle ferner Welten. Mit gewissen Abweichungen ist das Gestein ähnlich unseren irdischen Basaltsteinen.
		+
		+	Unser Neufund ist nicht der erste im Oldenburger Gebiet! Vielmehr hat am 10. September 1930 der berühmte [[Oldenburg (1930)\|Oldenburger]] Meteoritenfall stattgefunden, der von Buttel-Reepen<ref>Buttel-Reepen (1930)</ref> im Oldenburger Jahrbuch 1930 beschrieben worden ist. An diesem Tage war mittags 14 Uhr 15 Minuten im Gebiet von Garrel und Bissel (Kreis Cloppenburg) ein starker Knall zu hören, dem sich das Sausen und Pfeifen ähnlich einem tief fliegenden Flugzeug anschloß, unmittelbar danach noch ein schwächerer Knall. Bei Bissel ging ein Meteorstein in der Nähe eines Radfahrers nieder, bei Beverbruch ein zweiter Stein in der Nähe eines weidenden Schäfers, wurden geborgen, erwiesen sich als zusammengehörig und liegen jetzt im Museumsdorf Cloppenburg. Das Hochinteressante an dem Neufund ist nun, daß ich mit großer Wahrscheinlichkeit vermute, daß das neu gefundene Stück von Benthullen zu dem gleichen [[Oldenburg (1930)\|Meteoritenfall vom 10. September 1930]] gehört und wohl das Hauptstück des bei dem ersten Knall zerplatzten Meteoriten darstellt. Weitere Untersuchungen, auf die man gespannt sein dürfte, werden die Gewißheit erbringen. Das Haus des Siedlers Frahmann hat damals noch nicht gestanden, sonst wäre der Fall wohl damals beobachtet worden.
		+	:::::Dr. Hartung
		+	{{AQuote-end}}

	== Lokalizacja ==		== Lokalizacja ==
Linia 71:		Linia 80:

	* Bartoschewitz Rainer, (1989), '''Der Meteorit von [[Benthullen]]''', ''METEOR - Zeitschrift für Meteoritenkunde'', 2(14), 1989, s. 17-19.		* Bartoschewitz Rainer, (1989), '''Der Meteorit von [[Benthullen]]''', ''METEOR - Zeitschrift für Meteoritenkunde'', 2(14), 1989, s. 17-19.
		+
		+	* +von Buttel-Reepen Hugo Berthold, (1930), '''Der [[Oldenburg (1930)\|Oldenburger]] Meteoritenfall''', ''Oldenburger Jahrbuch des Vereins für Altertumskunde und Landesgeschichte'', 34, Oldenburg 1930, s. 101-117. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/152598 PDF].

	* {{Gehler (2015)}}		* {{Gehler (2015)}}

Emsland

2026-10-05T12:11:01Z

Utworzył nową stronę „{{Strona w budowie}} __NOTOC__ {{VerifyLevel |level=1i}} == Piękne żelazo == {{InfoboxMeteorite | nazwa = Emsland | grafika = | opis = | klasa = znalezisko | m...”

Nowa strona

{{Strona w budowie}}
__NOTOC__
{{VerifyLevel |level=1i}}
== Piękne żelazo ==
{{InfoboxMeteorite
| nazwa = Emsland
| grafika =
| opis =
| klasa = znalezisko
| mbclass = find
| metbull = 10035
| lokalizacja = Dolna Saksonia, Niemcy
| położenie = 53°06'N, 07°12'E
| data = 1940
| uwagi =
| typ = meteoryt żelazny, Iron-ung
| masa = 19 kg
| cechy =
| synonimy =
}}

== [[Bibliografia]] ==

* {{Buchwald (1975)|page=566}}

* {{Gehler (2015)}}

* {{Koblitz MetBase}}

{{Koblitz References|1=}}

{{Przypisy}}

== Zobacz również ==

* meteoryt [[Zadzim]]

== Linki zewnętrzne ==

* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – meteoryt [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=10035 Emsland]
* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=10035 Emsland]

[[Category:Poza granicami Polski]]
[[Category:Niemcy]]

Oldenburg (1930)

2026-10-05T10:47:17Z

Lokalizacja:

← poprzednia wersja		Wersja z 10:47, 5 paź 2026
(Nie pokazano 9 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 24:		Linia 24:
	Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''Clemens Bley''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik '''Johann Schnieders''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment (Bissel) ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.		Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''Clemens Bley''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik '''Johann Schnieders''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment (Bissel) ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.

-	Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością Döhlen.	+	Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością '''Döhlen'''.

	'''Meteoryt został sklasyfikowany jako chondryt zwyczajny L6, o łącznej wadze 16,57 kg.'''		'''Meteoryt został sklasyfikowany jako chondryt zwyczajny L6, o łącznej wadze 16,57 kg.'''
Linia 80:		Linia 80:
	}}		}}
	{{GEIcon-PointRed}}		{{GEIcon-PointRed}}
-	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (L) Lohne, (O) Oldenburg, (V) Vechta	+	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (D) Döhlen, (L) Lohne, (O) Oldenburg, (V) Vechta
		+	{{GEIcon-PlaceOfFall}}
		+	'''prawdopodobne miejsca znalezienia okazów!'''
		+	{{GEIcon-Water}}
		+	torfowisko ''Böseler Moor''
	{{GEIcon-Museum}}		{{GEIcon-Museum}}
	''Museumsdorf Cloppenburg''		''Museumsdorf Cloppenburg''
Linia 87:		Linia 91:
	{{GEFrame-end}}		{{GEFrame-end}}
	Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”		Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”
		+
		+
		+	'''W pracy Buttel-Reepen (1930) podano bardzo dokładny opis miejsc spadku fragmentów. [[Redakcja\|Udało się]] je zidentyfikować na {{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)-MB3014(1900)-part.jpg\|mapie}}:'''
		+	:'''okaz Bissel – 52°58'02"N, 08°09'07"E''',
		+	:'''okaz Beverbruch – 52°59'33"N, 08°06'05"E'''.
		+
		+
		+	Według portalu NWZ Online: Mieszkaniec tych okolic Dirk Faß ustalił dokładnie, na podstawie starych map z urzędu stanu cywilnego, gdzie spadł okaz Bissel w 1930 roku. Miejsce to znajduje się na polnej ścieżce. Faß proponuje postawienie tam tablicy informacyjnej i poszukuje sponsorów.

	<br clear="all"/>		<br clear="all"/>
		+
		+	=== Mapy ===
		+
		+	W artykule Buttel-Reepen (1930) miejsca znalezienia okazów są dobrze określone!
		+
		+	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
		+	File:Oldenburg_(1930)-MB3014(1900)-part.jpg\|Prawdopodobne miejsca spadku fragmentów; okaz Bissel spadł „na literce D” w opisie „Die Harre”; okaz Beverbruch spadł 4387 m od Bissel w kierunku SE–NW, za szosą Garrel–Littel; do dziś we wsi Bissel mieszkają potomkowie rolnika Cordinga<ref name="Cording"></ref> (źródło: Leibniz-Institut für Länderkunde)
		+	</gallery>
		+
		+
		+	Okaz '''Bissel''':{{OCR-mistake\|}}
		+	{{AQuote-begin \|max-width=1000px}}
		+	'''„Stein Bissel.“'''
		+
		+	{{Wielokropek}} Die Einschlagstelle befindet sich auf dem Grundstück des Landwirts{{Sparse-b}} Ioh. Heinr. Cording{{Sparse-e}}, Bissel<ref name="Cording">rodzina/potomkowie '''Cording''' nadal mieszkają w Bissel pod adresami: Bissel, Bisseler Str. 27 oraz Bissel, Lütjen Sand 1 ([https://www.bundesanzeiger.de/download/futtermittel2/anhang8_1.pdf Bundesanzeiger])</ref>, Flur 7 III, Parz. 2592/22, Art. 238, und zwar gerade dort, wo auf dem Meßtischblatt 1:25000 der Flurname „Die Harre“ verzeichnet steht. Der Buchstabe D deckt genau den Fundplatz. Zieht man von diesem Punkt fast genau SO–NW eine gerade Linie, so trifft man in der Entfernung von 4387 m unmittelbar jenseits der Chaussee Garrel–Littel auf die Fundstelle vom „Stein Beverbruch“. Die Entfernung der beiden Einschlagplätze ist also geringer als die Angaben in der Tagespresse, die bis zu 20 km gehen. {{Wielokropek}}
		+	{{BQuote-begin \|max-width=1000px}}
		+	{{Wielokropek}} Miejsce uderzenia znajduje się na gruncie należącym do rolnika '''Ioh. Heinr. Cordinga w Bissel, obręb (''Flur'') 7 III, parcela 2592/22, artykuł 238''', a dokładnie w miejscu, w którym na mapie topograficznej w skali 1:25000 zaznaczona jest nazwa terenowa „Die Harre”. Litera D wskazuje dokładnie miejsce znalezienia.
		+
		+	Jeżeli od tego punktu poprowadzić niemal dokładnie linię w kierunku SE–NW, to w odległości 4387 m, bezpośrednio po drugiej stronie szosy Garrel–Littel, znajduje się miejsce znalezienia „kamienia Beverbruch”.
		+
		+	Odległość między obydwoma miejscami uderzenia jest zatem mniejsza niż podawano w prasie codziennej, gdzie sięgała ona nawet 20 km. {{Wielokropek}}
		+	{{BQuote-end}}
		+
		+	{{AQuote-end}}
		+
		+	Co więcej, Buttel-Reepen (1930) prostuje wcześniejsze opisy: miejsce nie było właściwie torfowiskiem. Był to teren wrzosowiskowy, pod około 10-centymetrową warstwą ciemniejszej gleby znajdowało się około 50 cm żelazistego piasku.
		+
		+	Okaz '''Beverbruch''':{{OCR-mistake\|}}
		+	{{AQuote-begin \|max-width=1000px}}
		+	'''„Stein Beverbruch.“'''
		+
		+	{{Wielokropek}} Die Einschlagstelle liegt auf einem Heidegrundstück des Landwirts{{Sparse-b}} Ioh. Bernh. Vornhagen{{Sparse-e}}, Beverbruch, Flur 1 III, Parz. 27, Art. 277. Es handelt sich nicht um ein „Moor“, wenigstens ist der Absturzplatz kaum als anmoorig zu bezeichnen, da die obere, etwa 10 cm dunklere, mit Heide bestandene Schicht nur sehr geringe Moorbildung aufweist. Dann folgt etwa 50 cm tief eisenschüssiger Sand und hierauf hellerer Sand mit leichter Eisenoxydschichtung.
		+
		+	Die Betrachtung der, wie erwähnt, bei der ersten Besichtigung aufgenommenen photographischen Aufnahme ({{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig4.jpg\|Abb. 4}}) ergibt, daß die angegebenen Tiefen des Einschlags (vom Finder einmal mit 1,50 m, dann mit 1,20 m, in der Presse mit 1 m und sogar mit 2 m) nicht stimmen können. Die Weite des Loches beträgt nur etwa 60 cm auf allen Seiten, vorne vielleicht 10 cm mehr. Die anscheinend viel größere Weite auf der Abbildung an der vorderen Seite ist im wesentlichen nur scheinbar und bedingt durch die größere Nähe am Apparat. Der punktierte Umriß gibt die ungefähre Größe des Meteorsteines an.
		+
		+	Wenn man bedenkt, daß der Stein wirklich in den soeben genannten Tiefen gelegen haben soll, so hätte beim Ausgraben ein viel größeres Loch gemacht werden müssen, um ihn herauszubekommen. Ich veranlaßte Bley bei der zweiten Besichtigung, die bereits zur Hälfte wieder zugeschüttete senkrechte Vertiefung aufs neue aufzugraben bis zur Tiefe, wo der Stein gelegen. Schon in einer Tiefe von 70 cm wurde völlig ungestörte Bodenschichtung angetroffen. Das Ausgraben geschah oben vom Rande aus, zum Hineinsteigen und dabei das Graben verrichten, wie das bei tieferer Lagerung notwendig gewesen wäre, war nach der Größe des vorhandenen Loches gar kein genügender Raum vorhanden.
		+
		+	Bley beobachtete von seinem Liegeplatz aus, der 19 m entfernt war, daß, wie schon erwähnt, Heidestücke und Sand etwa 1,50 m hoch beim Einschlag herausgeschleudert wurden. Hierbei ist nun folgendes in Erwägung zu ziehen. Dieser Stein fiel, wie gesagt, senkrecht herab im Gegensatz zum „Stein Bissel“, wie es übrigens sich genau so ereignete im obenerwähnten Fall [[Braunau]], wo auch das Hauptstück senkrecht fiel und das kleinere schräg. Das senkrechte Fallen erklärt sich dadurch, daß die kosmische (Weltraums-)Geschwindigkeit, die für solche Körper mit 20–70 km in der Sekunde angenommen wird), durch die schon betonten Faktoren, und besonders durch die Kompression der Luft vor sich, schon sehr bald mehr und mehr verringert wird, bis der Hemmungspunkt erreicht ist und die Anziehungskraft der Erde nunmehr den Meteoriten senkrecht herabstürzen läßt.
		+
		+	Das geschieht immerhin noch mit ungeheurer Wucht, so daß beim Einschlagen der Erdboden seitlich emporgeschleudert wird. In der Erde verringert sich der Falldruck natürlich außerordentlich schnell, so daß die unmittelbar unter dem Steine zusammengepreßte Erde nicht mehr herausgeworfen wird. Nehmen wir dieses Preßlager mit etwa 20 cm an, so dürfte die Ruhelage wohl bei 50 cm Tiefe erreicht worden sein. Infolgedessen konnte der Stein dann auch ohne besondere Erweiterung des Loches herausgehoben werden. {{Wielokropek}}
		+
		+	{{BQuote-begin \|max-width=1000px}}
		+	{{Wielokropek}} Miejsce uderzenia znajduje się na terenie wrzosowiska należącym do rolnika '''Ioh. Bernh. Vornhagen w Beverbruch, obręb 1 III, parcela 27, artykuł 277'''. Nie chodzi tu o „torfowisko” („Moor”); przynajmniej miejsce upadku trudno określić jako podmokłe, ponieważ górna, około 10 cm ciemniejsza warstwa, porośnięta wrzosem, wykazuje jedynie bardzo niewielkie oznaki tworzenia się torfu. Następnie występuje warstwa piasku zawierającego związki żelaza, sięgająca na około 50 cm, a poniżej jaśniejszy piasek z delikatnym warstwowaniem tlenków żelaza.
		+
		+	Analiza fotografii wykonanej, jak wspomniano, podczas pierwszych oględzin ({{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig4.jpg\|ryc. 4}}) wskazuje, że podawane głębokości zagłębienia po uderzeniu – przez znalazcę raz określane na 1,50 m, innym razem na 1,20 m, w prasie na 1 m, a nawet na 2 m – nie mogą być prawidłowe. Szerokość otworu wynosi zaledwie około 60 cm ze wszystkich stron, z przodu być może o 10 cm więcej. Pozornie znacznie większa szerokość widoczna na fotografii od strony przedniej jest w zasadzie tylko złudzeniem, wynikającym z większej bliskości aparatu fotograficznego. Linia przerywana przedstawia przybliżoną wielkość meteorytu.
		+
		+	Jeżeli weźmie się pod uwagę, że kamień rzeczywiście miał znajdować się na wspomnianych wyżej głębokościach, to podczas jego wydobywania musiałby zostać wykonany znacznie większy otwór, aby można było go wyjąć. Przy drugich oględzinach poleciłem Bleyowi ponownie rozkopać pionowe zagłębienie, które było już w połowie zasypane, aż do głębokości, na której znajdował się kamień.
		+
		+	Już na głębokości 70 cm stwierdzono całkowicie nienaruszone uwarstwienie gruntu. Wykopywanie odbywało się od góry, od krawędzi otworu; ze względu na rozmiary istniejącego zagłębienia nie było w nim wystarczająco dużo miejsca, aby można było do niego wejść i jednocześnie prowadzić wykopywanie – co byłoby konieczne, gdyby kamień rzeczywiście znajdował się głębiej.
		+
		+	Bley obserwował ze swojego miejsca leżenia, oddalonego o 19 m, że – jak już wspomniano – podczas uderzenia kawałki wrzosu i piasek zostały wyrzucone na wysokość około 1,50 m.
		+
		+	Należy przy tym wziąć pod uwagę następującą okoliczność. Kamień ten spadł, jak powiedziano, pionowo, w przeciwieństwie do „kamienia Bissel”. Podobnie wydarzyło się zresztą we wspomnianym wyżej przypadku [[Braunau]], gdzie również główny fragment spadł pionowo, a mniejszy – ukośnie. Pionowy spadek tłumaczy się tym, że prędkość kosmiczna (prędkość w przestrzeni kosmicznej), którą dla takich ciał przyjmuje się na poziomie 20–70 km na sekundę), pod wpływem wspomnianych już czynników, a szczególnie wskutek kompresji powietrza znajdującego się przed meteorytem, bardzo szybko zaczyna się coraz bardziej zmniejszać, aż do osiągnięcia punktu wyhamowania. Wówczas siła przyciągania Ziemi powoduje, że meteoryt spada już pionowo w dół.
		+
		+	Nadal odbywa się to jednak z ogromną siłą, tak że w chwili uderzenia ziemia zostaje wyrzucona na boki. W gruncie nacisk wywołany spadkiem oczywiście bardzo szybko się zmniejsza, wskutek czego ziemia bezpośrednio pod kamieniem, która została silnie sprasowana, nie zostaje już wyrzucona na zewnątrz.
		+
		+	Jeżeli przyjmiemy, że ta warstwa sprasowanego gruntu miała około 20 cm, to można przypuszczać, że położenie spoczynkowe kamienia zostało osiągnięte na głębokości około 50 cm. W związku z tym kamień można było następnie wydobyć bez konieczności szczególnego poszerzania otworu. {{Wielokropek}}
		+	{{BQuote-end}}
		+
		+	{{AQuote-end}}
		+
		+	'''Niemiecka dokładność. 😊''' Więcej szczegółów w artykule Buttel-Reepen (1930).

	== Galerie ==		== Galerie ==
Linia 101:		Linia 175:
	Źródło: Gehler et al. (2015)		Źródło: Gehler et al. (2015)
	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">		<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
-	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Rodzina Heinleinów<ref name="Heinlein"></ref> z fragmentem Beverbruch ~~meteorytu Oldenburg~~ podczas parady z okazji 175. rocznicy założenia Beverbruch; 8 lipca 2012 roku (zdj. prywatne)	+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Rodzina Heinleinów<ref name="Heinlein"></ref> z fragmentem Beverbruch podczas parady z okazji 175. rocznicy założenia Beverbruch; 8 lipca 2012 roku (zdj. prywatne)
	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig34.jpg\|Fragment Bissel w 1996 roku (zdj. J. Schlüter)		File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig34.jpg\|Fragment Bissel w 1996 roku (zdj. J. Schlüter)
	</gallery>		</gallery>

Benthullen

2026-10-04T19:38:57Z

Lokalizacja:

← poprzednia wersja		Wersja z 19:38, 4 paź 2026
Linia 58:		Linia 58:
	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg		(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg
	{{GEIcon-Water}}		{{GEIcon-Water}}
-	torfowiska: Benthullener Moor i Vehnemoor	+	torfowiska: ''Benthullener Moor'' i ''Vehnemoor''

	[L] miejsce spadku meteorytu [[Oldenburg (1930)]]		[L] miejsce spadku meteorytu [[Oldenburg (1930)]]

Oldenburg (1930)

2026-10-04T19:35:58Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:35, 4 paź 2026
Linia 29:		Linia 29:

	Kilka kilometrów na północ od miejsca spadku okazów '''Bissel'''/'''Beverbruch''', w 1948 roku znaleziono inny chondryt zwyczajny L6 '''[[Benthullen]]'''! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!		Kilka kilometrów na północ od miejsca spadku okazów '''Bissel'''/'''Beverbruch''', w 1948 roku znaleziono inny chondryt zwyczajny L6 '''[[Benthullen]]'''! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
-
-
-	~~Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”~~

	== Losy okazów ==		== Losy okazów ==
Linia 41:		Linia 38:
	W 1995 roku spadkobierczyni Meyera, '''Dorothea Meyer''', odnalazła dokument dotyczący depozytu i po odzyskaniu okazu wystawiła go na sprzedaż (za kwotę 48000 DM?!). Próbowano wówczas zdobyć środki, aby pozostawić go w zbiorach muzealnych, ale ostatecznie został sprzedany prywatnemu nabywcy. Jego obecna lokalizacja nie jest publicznie znana (portal JGR-Apolda).		W 1995 roku spadkobierczyni Meyera, '''Dorothea Meyer''', odnalazła dokument dotyczący depozytu i po odzyskaniu okazu wystawiła go na sprzedaż (za kwotę 48000 DM?!). Próbowano wówczas zdobyć środki, aby pozostawić go w zbiorach muzealnych, ale ostatecznie został sprzedany prywatnemu nabywcy. Jego obecna lokalizacja nie jest publicznie znana (portal JGR-Apolda).

-	(Za Gehler et al. 2025): Po tym, jak oba fragmenty przetrwały II wojnę światową i kolejne pięć dekad bez szwanku w Cloppenburgu, miejsce pobytu meteorytu z Beverbruch pozostawało zagadką dla społeczności mineralogów przez ponad dekadę po jego sprzedaży. Trwało to aż do nawiązania kontaktu z obecnym właścicielem za pośrednictwem Christopha i Johannesa Keilmannów, organizatorów Monachijskiej Wystawy Minerałów. W 2012 roku właściciel zgodził się pożyczyć na pewien czas swój cenny obiekt, umożliwiając publiczną ekspozycję meteorytu na Beverbruch podczas obchodów 175. rocznicy powstania miejscowości. Bezpiecznie zabezpieczony pod szklaną kopułą, meteoryt został również przeniesiony w paradzie, która odbyła się tam 8 lipca 2012 roku. Było to również w dużej mierze zasługą {{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Dietera i Gabriele Heinleinów z Augsburga}}<ref>'''Dieter Heinlein''' niemiecki poszukiwacz i badacz meteorytów; czołowa postać niemieckiej meteorytyki</ref>, pod których opieką meteoryt pozostał podczas krótkiego powrotu.	+	(Za Gehler et al. 2025): Po tym, jak oba fragmenty przetrwały II wojnę światową i kolejne pięć dekad bez szwanku w Cloppenburgu, miejsce pobytu meteorytu z Beverbruch pozostawało zagadką dla społeczności mineralogów przez ponad dekadę po jego sprzedaży. Trwało to aż do nawiązania kontaktu z obecnym właścicielem za pośrednictwem Christopha i Johannesa Keilmannów, organizatorów Monachijskiej Wystawy Minerałów. W 2012 roku właściciel zgodził się pożyczyć na pewien czas swój cenny obiekt, umożliwiając publiczną ekspozycję meteorytu na Beverbruch podczas obchodów 175. rocznicy powstania miejscowości. Bezpiecznie zabezpieczony pod szklaną kopułą, meteoryt został również przeniesiony w paradzie, która odbyła się tam 8 lipca 2012 roku. Było to również w dużej mierze zasługą {{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Dietera i Gabriele Heinleinów z Augsburga}}<ref name="Heinlein">'''Dieter Heinlein''' – niemiecki poszukiwacz i badacz meteorytów; czołowa postać niemieckiej meteorytyki</ref>, pod których opieką meteoryt pozostał podczas krótkiego powrotu.

	=== Bissel ===		=== Bissel ===
Linia 83:		Linia 80:
	}}		}}
	{{GEIcon-PointRed}}		{{GEIcon-PointRed}}
-	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg	+	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (L) Lohne, (O) Oldenburg, (V) Vechta
		+	{{GEIcon-Museum}}
		+	''Museumsdorf Cloppenburg''

	[L] na północy miejsce znalezienia meteorytu [[Benthullen]]		[L] na północy miejsce znalezienia meteorytu [[Benthullen]]
	{{GEFrame-end}}		{{GEFrame-end}}
		+	Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”

	<br clear="all"/>		<br clear="all"/>
Linia 96:		Linia 96:
	File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig1.jpg\|Fragment '''Bissel''' na pierwszym planie, fragment '''Beverbruch''' w tle		File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig1.jpg\|Fragment '''Bissel''' na pierwszym planie, fragment '''Beverbruch''' w tle
	File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig4.jpg\|Miejsce uderzenia meteorytu w Beverbruch. Linia przerywana – przybliżony rozmiar fragmentu		File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig4.jpg\|Miejsce uderzenia meteorytu w Beverbruch. Linia przerywana – przybliżony rozmiar fragmentu
		+	</gallery>
		+
		+
		+	Źródło: Gehler et al. (2015)
		+	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Rodzina Heinleinów<ref name="Heinlein"></ref> z fragmentem Beverbruch meteorytu Oldenburg podczas parady z okazji 175. rocznicy założenia Beverbruch; 8 lipca 2012 roku (zdj. prywatne)
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig34.jpg\|Fragment Bissel w 1996 roku (zdj. J. Schlüter)
	</gallery>		</gallery>

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig34.jpg

2026-10-04T19:24:19Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:24, 4 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)	+	Meteoryt [[Oldenburg (1930)]] (Gehler et al. 2015; źródło: [https://www.n-g-h.org/publikationen.html Naturhistorische Gesellschaft Hannover]).

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig34.jpg

2026-10-04T19:23:35Z

przesłał [[Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig34.jpg]] Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig33.jpg

2026-10-04T19:10:13Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:10, 4 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)	+	Meteoryt [[Oldenburg (1930)]] (Gehler et al. 2015; źródło: [https://www.n-g-h.org/publikationen.html Naturhistorische Gesellschaft Hannover]).

Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig33.jpg

2026-10-04T19:09:54Z

przesłał [[Plik:Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig33.jpg]] Meteoryt Oldenburg (1930) (Gehler et al. 2015; źródło: Naturhistorische Gesellschaft Hannover)

Oldenburg (1930)

2026-10-04T19:09:06Z

Losy okazów:

← poprzednia wersja		Wersja z 19:09, 4 paź 2026
Linia 35:		Linia 35:
	== Losy okazów ==		== Losy okazów ==

-	~~Fragment~~ Bissel ~~(mniejszy) znalazł się ostatecznie w zbiorach Museumsdorf Cloppenburg~~, ~~ale później został wypożyczony~~ do ~~Oldenburgisches Landesmuseum i zaginął – jego obecne miejsce pozostaje nieznane~~. ~~Większy~~ Beverbruch ~~został w 1995 roku wystawiony na sprzedaż przez spadkobierczynię wcześniejszego właściciela i trafił~~ do ~~kolekcji prywatnej~~.	+	Oba fragmenty – '''Beverbruch''' i '''Bissel''' – kupił '''Konrad Meyer''', nauczyciel z Nikolausdorfu. Przekazał je do ''Museumsdorf Cloppenburg''. Beverbruch pozostawiono tam jako depozyt długoterminowy (''Dauerleihgabe''), natomiast okaz Bissel był przeznaczony do sprzedaży (Buttel-Reepen 1930).

-	~~Oba fragmenty –~~ Beverbruch i Bissel – kupił '''Konrad Meyer''', nauczyciel z Nikolausdorfu. Przekazał je do ''Museumsdorf Cloppenburg''. Beverbruch pozostawiono tam jako depozyt długoterminowy (''Dauerleihgabe''), natomiast okaz Bissel był przeznaczony do sprzedaży (Buttel-Reepen 1930).	+	=== Beverbruch ===

-	W 1995 roku spadkobierczyni Meyera, '''Dorothea Meyer''', odnalazła dokument dotyczący depozytu i po odzyskaniu okazu wystawiła go na sprzedaż (za kwotę 48000 DM). Próbowano wówczas zdobyć środki, aby pozostawić go w zbiorach muzealnych, ale ostatecznie został sprzedany prywatnemu nabywcy. Jego obecna lokalizacja nie jest publicznie znana (portal JGR-Apolda).	+	W 1995 roku spadkobierczyni Meyera, '''Dorothea Meyer''', odnalazła dokument dotyczący depozytu i po odzyskaniu okazu wystawiła go na sprzedaż (za kwotę 48000 DM?!). Próbowano wówczas zdobyć środki, aby pozostawić go w zbiorach muzealnych, ale ostatecznie został sprzedany prywatnemu nabywcy. Jego obecna lokalizacja nie jest publicznie znana (portal JGR-Apolda).

-	~~Około 2000/2001 roku fragment Bissel został wypożyczony~~ z ~~''Museumsdorf Cloppenburg''~~ do ~~''Landesmuseum Natur und Mensch'' w Oldenburgu~~ na ~~wystawę~~. ~~Po zakończeniu wystawy nie wrócił już do ''Museumsdorf Cloppenburg''~~. ~~Muzeum~~ w ~~Cloppenburgu twierdziło~~, ~~że nie odzyskało okazu~~; ~~strona oldenburska przedstawiała sprawę inaczej – ale dopiero w sierpniu~~ 2012 roku ~~zgłoszono jego zaginięcie! Do dziś Bissel jest uznawany za zaginiony (Wikipedia~~; ~~portal JGR-Apolda~~).	+	(Za Gehler et al. 2025): Po tym, jak oba fragmenty przetrwały II wojnę światową i kolejne pięć dekad bez szwanku w Cloppenburgu, miejsce pobytu meteorytu z Beverbruch pozostawało zagadką dla społeczności mineralogów przez ponad dekadę po jego sprzedaży. Trwało to aż do nawiązania kontaktu z obecnym właścicielem za pośrednictwem Christopha i Johannesa Keilmannów, organizatorów Monachijskiej Wystawy Minerałów. W 2012 roku właściciel zgodził się pożyczyć na pewien czas swój cenny obiekt, umożliwiając publiczną ekspozycję meteorytu na Beverbruch podczas obchodów 175. rocznicy powstania miejscowości. Bezpiecznie zabezpieczony pod szklaną kopułą, meteoryt został również przeniesiony w paradzie, która odbyła się tam 8 lipca 2012 roku. Było to również w dużej mierze zasługą {{Txt2Img\|Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig33.jpg\|Dietera i Gabriele Heinleinów z Augsburga}}<ref>'''Dieter Heinlein''' niemiecki poszukiwacz i badacz meteorytów; czołowa postać niemieckiej meteorytyki</ref>, pod których opieką meteoryt pozostał podczas krótkiego powrotu.

-	=== ~~Kolekcje~~ ===	+	=== Bissel ===
		+
		+	Około 2000/2001 roku fragment Bissel został wypożyczony z ''Museumsdorf Cloppenburg'' do ''Landesmuseum Natur und Mensch'' w Oldenburgu na wystawę. Po zakończeniu wystawy nie wrócił już do ''Museumsdorf Cloppenburg''. Muzeum w Cloppenburgu twierdziło, że nie odzyskało okazu; strona oldenburska przedstawiała sprawę inaczej – ale dopiero w sierpniu 2012 roku zgłoszono jego zaginięcie! Do dziś Bissel jest uznawany za zaginiony (Wikipedia; portal JGR-Apolda).
		+
		+	=== Czy było więcej fragmentów? ===
		+
		+	Świadkowie w rejonie '''Lohne/Vechta''' obserwowali w tym samym czasie niezwykłą jasną zjawę. Ponieważ oba odzyskane fragmenty miały świeże powierzchnie przełamu, które do siebie pasowały, uznano, że meteoroid rozpadł się w atmosferze na więcej niż dwa kawałki. Trzeciego fragmentu jednak nigdy nie odnaleziono (Gehler et al. 2015).
		+
		+	== Kolekcje ==

	Fragmenty meteorytu Oldenburg (1930) w kolekcjach (Koblitz MetBase):		Fragmenty meteorytu Oldenburg (1930) w kolekcjach (Koblitz MetBase):
Linia 49:		Linia 57:
	! Zbiór !! waga fragmentów<br />(Koblitz MetBase) !! uwagi		! Zbiór !! waga fragmentów<br />(Koblitz MetBase) !! uwagi
	\|-		\|-
-	\|in private possession \|\| 11.7 kg \|\|	+	\| in private possession \|\| 11.7 kg \|\| 'Beverbruch'
	\|-		\|-
	\| Cloppenburg, Mus. \|\| 4.84 kg \|\| ['Bissel']; '''zaginął!'''		\| Cloppenburg, Mus. \|\| 4.84 kg \|\| ['Bissel']; '''zaginął!'''