Szablon:Jenniskens (2026) - Historia wersji

Wiki woreczko o 14:28, 29 sie 2026

2026-08-29T14:28:53Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:28, 29 sie 2026
Linia 17:		Linia 17:

	Wysokość początkowa „Hb” odpowiada wysokości, na której meteor został po raz pierwszy zaobserwowany. Wartość ta nie jest bezpośrednio związana z zachodzącymi procesami fizycznymi. W analizowanym przypadku „Hb” oznacza wysokość początkową podaną przez Borovičkę et al. (2015), jednak kształt początkowego odcinka krzywej blasku nie został opisany w dostępnej literaturze. Wartość Hb zależy od tego, jaka część świecącego toru kuli ognistej została zarejestrowana, od czułości zastosowanej kamery, a także od odległości meteoru od najbliższej lub najbardziej czułej kamery.		Wysokość początkowa „Hb” odpowiada wysokości, na której meteor został po raz pierwszy zaobserwowany. Wartość ta nie jest bezpośrednio związana z zachodzącymi procesami fizycznymi. W analizowanym przypadku „Hb” oznacza wysokość początkową podaną przez Borovičkę et al. (2015), jednak kształt początkowego odcinka krzywej blasku nie został opisany w dostępnej literaturze. Wartość Hb zależy od tego, jaka część świecącego toru kuli ognistej została zarejestrowana, od czułości zastosowanej kamery, a także od odległości meteoru od najbliższej lub najbardziej czułej kamery.
		+
		+	;Tabela 3. Typowe fazy na krzywej blasku bolidu.
		+	{\| {{Table data \|min-width=}}
		+	!Faza!! Wysokość!! Opis!! Przyczyna
		+	\|-
		+	\| \|\|Hb\|\| Początek obserwacji \|\|—
		+	\|-
		+	\|1\|\| Ho\|\| Początek początkowego, szybkiego wzrostu jasności \|\|Ogrzewanie powierzchni
		+	\|-
		+	\|2\|\| —\|\| Stopniowy wzrost jasności, okresowe zmiany jasności \|\|Ogrzewanie, rotacja (''spin'')
		+	\|-
		+	\|3\|\| Hu\|\| Zwiększenie tempa wzrostu jasności, okresowe zmiany jasności \|\|Początek topnienia, rotacja
		+	\|-
		+	\|4\|\| Hp\|\| Osiągnięcie plateau, początek oscylacji typu chirp \|\|Stan równowagi podczas topnienia, niestabilność plazmy
		+	\|-
		+	\|5\|\| Hf\|\| Początek fragmentacji, rozbłyski, początek silniejszego hamowania, zanik oscylacji typu chirp \|\|Pęknięcia oraz ciśnienie dynamiczne (''dynamic pressure'') i naprężenia termiczne (''thermal stresses'')
		+	\|-
		+	\|6\|\| Hd \|\|Końcowy rozbłysk, czerwona barwa \|\|Rozerwanie tylnej części planetoidy, zmiana pola przepływu
		+	\|-
		+	\|7\|\| —\|\| Spadek jasności, rozbłyski \|\|Postępujące topnienie, fragmentacja i hamowanie
		+	\|-
		+	\| \|\| He\|\| Koniec obserwacji \|\|—
		+	\|}

	'''''Faza 1''''' odpowiada początkowemu, szybkiemu wzrostowi jasności, rozpoczynającemu się na wysokości początkowej „Ho”. W niniejszym przypadku przyjęto, że wysokość Ho odpowiada wysokości początkowej podanej przez Borovičkę et al. (2015).		'''''Faza 1''''' odpowiada początkowemu, szybkiemu wzrostowi jasności, rozpoczynającemu się na wysokości początkowej „Ho”. W niniejszym przypadku przyjęto, że wysokość Ho odpowiada wysokości początkowej podanej przez Borovičkę et al. (2015).

Wiki woreczko o 14:03, 29 sie 2026

2026-08-29T14:03:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:03, 29 sie 2026
Linia 3:		Linia 3:

	----		----
-	'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''.	+	'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''{{MBD-record\|name=Chelyabinsk}}.


Linia 28:		Linia 28:
	'''''Faza 5''''' charakteryzuje się występowaniem rozbłysków związanych z fragmentacją meteoroidu. Początek tej fazy przedstawiono na rysunku 2 za pomocą linii ciągłej i oznaczono jako „Hf”. Za rozbłyskami często obserwuje się fragmenty meteoroidu, poruszające się w pozostawionym przez niego śladzie.		'''''Faza 5''''' charakteryzuje się występowaniem rozbłysków związanych z fragmentacją meteoroidu. Początek tej fazy przedstawiono na rysunku 2 za pomocą linii ciągłej i oznaczono jako „Hf”. Za rozbłyskami często obserwuje się fragmenty meteoroidu, poruszające się w pozostawionym przez niego śladzie.

-	'''''Faza 6''''' obejmuje końcowy rozbłysk, któremu niekiedy towarzyszą dwa lub więcej rozbłysków występujących w krótkich odstępach czasu. Pierwszy z nich oznaczono tutaj jako „Hd” (disruption). Rozbłyski te często charakteryzują się wyraźną czerwoną barwą, podczas gdy bezpośrednio wcześniej meteor obserwowany jest jako zielony.	+	'''''Faza 6''''' obejmuje końcowy rozbłysk, któremu niekiedy towarzyszą dwa lub więcej rozbłysków występujących w krótkich odstępach czasu. Pierwszy z nich oznaczono tutaj jako „Hd” (''disruption''). Rozbłyski te często charakteryzują się wyraźną czerwoną barwą, podczas gdy bezpośrednio wcześniej meteor obserwowany jest jako zielony.

	'''''Faza 7''''' charakteryzuje się dalszym przebiegiem fragmentacji oraz szybkim spadkiem jasności. W jej trakcie mogą występować dodatkowe rozbłyski, aż do osiągnięcia obserwowanej wysokości końcowej „He”.<br>		'''''Faza 7''''' charakteryzuje się dalszym przebiegiem fragmentacji oraz szybkim spadkiem jasności. W jej trakcie mogą występować dodatkowe rozbłyski, aż do osiągnięcia obserwowanej wysokości końcowej „He”.<br>

Wiki woreczko o 13:34, 29 sie 2026

2026-08-29T13:34:37Z

Wiki woreczko o 13:21, 29 sie 2026

2026-08-29T13:21:23Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:21, 29 sie 2026
Linia 4:		Linia 4:
	----		----
	'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''.		'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''.
		+
		+
		+	Fragment publikacji:
		+	{{BQuote-begin \|max-width=800px}}
		+	[[Image:Križevci_(Jenniskens_2026)-fig-02.jpg\|thumb\|right\|320px\|'''Rys. 2.''' Przykładowy kształt krzywej blasku bolidu (lewa oś Y) oraz profilu prędkości (prawa oś Y) w funkcji wysokości, przedstawiający przypadek spadku chondrytu typu H z Križevci (Borovička et al., 2015). Zaznaczono charakterystyczne wysokości omawiane w tekście (Ho, Hu, Hp, Hf oraz Hd), natomiast liczby odpowiadają fazom krzywej blasku zdefiniowanym w tabeli 3. Prawy wykres przedstawia profil prędkości opisany formalizmem α–β (linia przerywana) oraz naszym nowym formalizmem H0–ζ (linia ciągła).]]
		+	{{Wielokropek}}<br>
		+	'''Profile fotometryczne'''
		+
		+	Krzywe fotometryczne charakteryzują się również specyficznym kształtem, w którym można wyróżnić charakterystyczne wysokości i fazy, przedstawione na rysunku 2. Na rysunku tym pokazano krzywą blasku meteoru związanego ze spadkiem chondrytu H6 Križevci (Borovička et al., 2015). W przypadku meteoru Križevci obserwację rozpoczęto odpowiednio wcześnie, dzięki czemu zarejestrowano wszystkie typowe fazy jego krzywej blasku.
		+
		+	Poszczególne fazy zestawiono w tabeli 3.
		+
		+	Wysokość początkowa „Hb” odpowiada wysokości, na której meteor został po raz pierwszy zaobserwowany. Wartość ta nie jest bezpośrednio związana z zachodzącymi procesami fizycznymi. W analizowanym przypadku „Hb” oznacza wysokość początkową podaną przez Borovičkę et al. (2015), jednak kształt początkowego odcinka krzywej blasku nie został opisany w dostępnej literaturze. Wartość Hb zależy od tego, jaka część świecącego toru kuli ognistej została zarejestrowana, od czułości zastosowanej kamery, a także od odległości meteoru od najbliższej lub najbardziej czułej kamery.
		+
		+	'''''Faza 1''''' odpowiada początkowemu, szybkiemu wzrostowi jasności, rozpoczynającemu się na wysokości początkowej „Ho”. W niniejszym przypadku przyjęto, że wysokość Ho odpowiada wysokości początkowej podanej przez Borovičkę et al. (2015).
		+
		+	'''''Faza 2''''' charakteryzuje się stopniowym wzrostem jasności, któremu niekiedy towarzyszą okresowe zmiany jasności w czasie. Okresowe zmiany jasności utrzymują się również w Fazie 3.
		+
		+	'''''Faza 3''''' rozpoczyna się gwałtownym zwiększeniem tempa wzrostu jasności na wysokości oznaczonej jako „Hu”, po czym następuje szybki wzrost jasności aż do osiągnięcia poziomu plateau.
		+
		+	'''''Faza 4''''' odpowiada plateau, na którym jasność pozostaje stała lub wykazuje tendencję wzrostową wraz ze spadkiem wysokości. Początek plateau oznaczono jako „Hp”. W tym punkcie wcześniejsze oscylacje zazwyczaj zanikają. W ich miejsce obserwacje fotometryczne mogą jednak wykazywać oscylacje typu chirp, rozpoczynające się na tej wysokości i charakteryzujące się wzrostem częstotliwości od około 2 do około 20 Hz wraz ze zmniejszaniem się wysokości. Oscylacje te zanikają po wejściu w Fazę 5.
		+
		+	'''''Faza 5''''' charakteryzuje się występowaniem rozbłysków związanych z fragmentacją meteoroidu. Początek tej fazy przedstawiono na rysunku 2 za pomocą linii ciągłej i oznaczono jako „Hf”. Za rozbłyskami często obserwuje się fragmenty meteoroidu, poruszające się w pozostawionym przez niego śladzie.
		+
		+	'''''Faza 6''''' obejmuje końcowy rozbłysk, któremu niekiedy towarzyszą dwa lub więcej rozbłysków występujących w krótkich odstępach czasu. Pierwszy z nich oznaczono tutaj jako „Hd” (disruption). Rozbłyski te często charakteryzują się wyraźną czerwoną barwą, podczas gdy bezpośrednio wcześniej meteor obserwowany jest jako zielony.
		+
		+	'''''Faza 7''''' charakteryzuje się dalszym przebiegiem fragmentacji oraz szybkim spadkiem jasności. W jej trakcie mogą występować dodatkowe rozbłyski, aż do osiągnięcia obserwowanej wysokości końcowej „He”.<br>
		+	{{Wielokropek}}
		+	{{BQuote-end}}

	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}

Wiki woreczko o 11:48, 27 sie 2026

2026-08-27T11:48:12Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:48, 27 sie 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink\|Szablon:Jenniskens (2026)}}).<ref>artykuł analizuje, jak skład asteroid i typ meteorytu wpływają na jego rozpad, hamowanie i uwalnianie energii w atmosferze Ziemi. Autorzy przebadali profile jasności i prędkości 75 bolidów, dla których udokumentowano spadek meteorytów. Badanie bolidów pokazuje, że ich jasność, hamowanie i rozpad w atmosferze zależą od składu, masy, prędkości i kąta wejścia. Krzywa jasności zwykle przechodzi przez 7 etapów: ~~od początkowego rozjaśnienia~~, ~~przez topnienie i~~ plateau, ~~po kolejne rozbłyski~~ związane z ~~fragmentacją~~ i ~~końcową eksplozją~~</ref><ref>'''artykuł został nadesłany do redakcji [[Meteoritics & Planetary Science/Artykuły\|MaPS]] przed sukcesami sieci Skytinel, więc nie uwzględnia spadków: [[Drelów]], [[Poświętno]] i [[Zadzim]]'''; opisano m.in. spadki: [[Antonin]], [[Benešov (bolid)]], [[Hradec Králové]], [[Jesenice]], [[Košice]], [[Križevci]], [[Morávka]], [[Novo Mesto]], [[Pusté Úľany]], [[Renchen]], [[Ribbeck]], [[Stubenberg]], [[Žďár nad Sázavou]]; patrz → [[Szablon:Jenniskens (2025)\|Jenniskens (2025)]]</ref> Plik {{!doi\|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>	+	Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink\|Szablon:Jenniskens (2026)}}).<ref>artykuł analizuje, jak skład asteroid i typ meteorytu wpływają na jego rozpad, hamowanie i uwalnianie energii w atmosferze Ziemi. Autorzy przebadali profile jasności i prędkości 75 bolidów, dla których udokumentowano spadek meteorytów. Badanie bolidów pokazuje, że ich jasność, hamowanie i rozpad w atmosferze zależą od składu, masy, prędkości i kąta wejścia. Krzywa jasności zwykle przechodzi przez 7 etapów: (1) gwałtowne początkowe rozjaśnienie, (2) stopniowy wzrost jasności, czasem z okresowymi zmianami, (3) szybki wzrost jasności aż do plateau, (4) plateau związane z topnieniem meteoroidu, (5) rozbłyski wynikające z fragmentacji, (6) końcowy rozbłysk, czasem o innej barwie, (7) dalsze parowanie i fragmentacja aż do fazy ciemnego lotu; patrz → [[Bolidy (typy)]]</ref><ref>'''artykuł został nadesłany do redakcji [[Meteoritics & Planetary Science/Artykuły\|MaPS]] przed sukcesami sieci Skytinel, więc nie uwzględnia spadków: [[Drelów]], [[Poświętno]] i [[Zadzim]]'''; opisano m.in. spadki: [[Antonin]], [[Benešov (bolid)]], [[Hradec Králové]], [[Jesenice]], [[Košice]], [[Križevci]], [[Morávka]], [[Novo Mesto]], [[Pusté Úľany]], [[Renchen]], [[Ribbeck]], [[Stubenberg]], [[Žďár nad Sázavou]]; patrz → [[Szablon:Jenniskens (2025)\|Jenniskens (2025)]]</ref> Plik {{!doi\|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>

Wiki woreczko o 09:27, 27 sie 2026

2026-08-27T09:27:38Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:27, 27 sie 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink\|Szablon:Jenniskens (2026)}}).<ref>patrz → [[Szablon:Jenniskens (2025)\|Jenniskens (2025)]]</ref> Plik {{!doi\|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>	+	Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink\|Szablon:Jenniskens (2026)}}).<ref>artykuł analizuje, jak skład asteroid i typ meteorytu wpływają na jego rozpad, hamowanie i uwalnianie energii w atmosferze Ziemi. Autorzy przebadali profile jasności i prędkości 75 bolidów, dla których udokumentowano spadek meteorytów. Badanie bolidów pokazuje, że ich jasność, hamowanie i rozpad w atmosferze zależą od składu, masy, prędkości i kąta wejścia. Krzywa jasności zwykle przechodzi przez 7 etapów: od początkowego rozjaśnienia, przez topnienie i plateau, po kolejne rozbłyski związane z fragmentacją i końcową eksplozją</ref><ref>'''artykuł został nadesłany do redakcji [[Meteoritics & Planetary Science/Artykuły\|MaPS]] przed sukcesami sieci Skytinel, więc nie uwzględnia spadków: [[Drelów]], [[Poświętno]] i [[Zadzim]]'''; opisano m.in. spadki: [[Antonin]], [[Benešov (bolid)]], [[Hradec Králové]], [[Jesenice]], [[Košice]], [[Križevci]], [[Morávka]], [[Novo Mesto]], [[Pusté Úľany]], [[Renchen]], [[Ribbeck]], [[Stubenberg]], [[Žďár nad Sázavou]]; patrz → [[Szablon:Jenniskens (2025)\|Jenniskens (2025)]]</ref> Plik {{!doi\|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>

Wiki woreczko o 08:45, 27 sie 2026

2026-08-27T08:45:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:45, 27 sie 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink\|Szablon:Jenniskens (2026)}}). Plik {{!doi\|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>	+	Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink\|Szablon:Jenniskens (2026)}}).<ref>patrz → [[Szablon:Jenniskens (2025)\|Jenniskens (2025)]]</ref> Plik {{!doi\|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>


	----		----
-	'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''.	+	'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''.

	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}

Wiki woreczko: Utworzył nową stronę „Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary S...”

2026-08-27T08:42:01Z

Utworzył nową stronę „Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary S...”

Nowa strona

Jenniskens Peter, Pilorz Stuart, Robertson Darrel, Stern Eric C., (2026), '''Bolide Light Curve Systematics from 75 Recovered Meteorites''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. xx, 2026, ss. 44 ({{!abs-ilink|Szablon:Jenniskens (2026)}}). Plik {{!doi|10.1111/maps.70203}}.<noinclude>

----
'''Abstract:''' How does the energy deposition profile (light curve), deceleration, and penetration depth in Earth's atmosphere depend on asteroid composition and meteorite type? Here, we present the light curve and velocity profile of 75 bolides from camera-documented meteorite falls. The light curves as a function of altitude generally develop in the following seven phases: Phase (1) an initial rapid brightening; (2) a gradual increase that sometimes shows periodic brightness variations; (3) an onset and rapid increase of brightness until reaching a plateau; (4) a plateau with occasionally chirping brightness oscillations; (5) flares that result in fragments in the meteor wake; (6) an end flare of sometimes different color; and (7) ongoing ablation and fragmentation until dark flight. These seven phases are interpreted as resulting from solid bodies that cause early brightness oscillations from meteoroid spin, a plateau because of melting and reaching melting equilibrium, chirping oscillations due to plasma instabilities, flares due to fragmentations along fractures from dynamic pressure and thermal stress, and an end flare when the surviving back of the meteoroid explodes. This paper discusses the systematics of how the phase heights depend on entry speed, entry angle, initial mass, and meteorite type. The dynamic pressures during the onset of fragmentation and the end flare correlate with the tensile strength of the recovered meteorites. The results have implications for Planetary Defense when anticipating the energy deposition curve of small solid-body airbursting asteroid impacts like ''Chelyabinsk''.

{{Przypisy}}

[[Category:Bibliografia (szablony)|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>

← poprzednia wersja		Wersja z 13:34, 29 sie 2026
Linia 8:		Linia 8:
	Fragment publikacji:		Fragment publikacji:
	{{BQuote-begin \|max-width=800px}}		{{BQuote-begin \|max-width=800px}}
-	[[Image:Križevci_(Jenniskens_2026)-fig-02.jpg\|thumb\|right\|320px\|'''Rys. 2.''' Przykładowy kształt krzywej blasku bolidu (lewa oś Y) oraz profilu prędkości (prawa oś Y) w funkcji wysokości, przedstawiający przypadek spadku chondrytu typu H z Križevci (Borovička et al., 2015). Zaznaczono charakterystyczne wysokości omawiane w tekście (Ho, Hu, Hp, Hf oraz Hd), natomiast liczby odpowiadają fazom krzywej blasku zdefiniowanym w tabeli 3. Prawy wykres przedstawia profil prędkości opisany formalizmem α–β (linia przerywana) oraz naszym nowym formalizmem H0–ζ (linia ciągła).]]	+	[[Image:Križevci_(Jenniskens_2026)-fig-02.jpg\|thumb\|right\|320px\|'''Rys. 2.''' Przykładowy kształt krzywej blasku bolidu (lewa oś Y) oraz profilu prędkości (prawa oś Y) w funkcji wysokości, przedstawiający przypadek spadku chondrytu typu H w [[Križevci]] (Borovička et al. 2015). Zaznaczono charakterystyczne wysokości omawiane w tekście (Ho, Hu, Hp, Hf oraz Hd), natomiast liczby odpowiadają fazom krzywej blasku zdefiniowanym w tabeli 3. Prawy wykres przedstawia profil prędkości opisany formalizmem α–β (linia przerywana) oraz naszym nowym formalizmem H0–ζ (linia ciągła).]]
	{{Wielokropek}}<br>		{{Wielokropek}}<br>
	'''Profile fotometryczne'''		'''Profile fotometryczne'''

-	Krzywe fotometryczne charakteryzują się również specyficznym kształtem, w którym można wyróżnić charakterystyczne wysokości i fazy, przedstawione na rysunku 2. Na rysunku tym pokazano krzywą blasku meteoru związanego ze spadkiem chondrytu H6 Križevci (Borovička et al., 2015). W przypadku meteoru Križevci obserwację rozpoczęto odpowiednio wcześnie, dzięki czemu zarejestrowano wszystkie typowe fazy jego krzywej blasku.	+	Krzywe fotometryczne charakteryzują się również specyficznym kształtem, w którym można wyróżnić charakterystyczne wysokości i fazy, przedstawione na '''rysunku 2'''. Na rysunku tym pokazano krzywą blasku meteoru związanego ze spadkiem chondrytu H6 '''[[Križevci]]''' (Borovička et al. 2015). W przypadku meteoru Križevci obserwację rozpoczęto odpowiednio wcześnie, dzięki czemu zarejestrowano wszystkie typowe fazy jego krzywej blasku.

	Poszczególne fazy zestawiono w tabeli 3.		Poszczególne fazy zestawiono w tabeli 3.

-	Wysokość początkowa „Hb” odpowiada wysokości, na której meteor został po raz pierwszy zaobserwowany. Wartość ta nie jest bezpośrednio związana z zachodzącymi procesami fizycznymi. W analizowanym przypadku „Hb” oznacza wysokość początkową podaną przez Borovičkę et al. (2015), jednak kształt początkowego odcinka krzywej blasku nie został opisany w dostępnej literaturze. Wartość Hb zależy od tego, jaka część świecącego toru kuli ognistej została zarejestrowana, od czułości zastosowanej kamery, a także od odległości meteoru od najbliższej lub najbardziej czułej kamery.	+	Wysokość początkowa „Hb” odpowiada wysokości, na której meteor został po raz pierwszy zaobserwowany. Wartość ta nie jest bezpośrednio związana z zachodzącymi procesami fizycznymi. W analizowanym przypadku „Hb” oznacza wysokość początkową podaną przez Borovičkę et al. (2015), jednak kształt początkowego odcinka krzywej blasku nie został opisany w dostępnej literaturze. Wartość Hb zależy od tego, jaka część świecącego toru kuli ognistej została zarejestrowana, od czułości zastosowanej kamery, a także od odległości meteoru od najbliższej lub najbardziej czułej kamery.

-	'''''Faza 1''''' odpowiada początkowemu, szybkiemu wzrostowi jasności, rozpoczynającemu się na wysokości początkowej „Ho”. W niniejszym przypadku przyjęto, że wysokość Ho odpowiada wysokości początkowej podanej przez Borovičkę et al. (2015).	+	'''''Faza 1''''' odpowiada początkowemu, szybkiemu wzrostowi jasności, rozpoczynającemu się na wysokości początkowej „Ho”. W niniejszym przypadku przyjęto, że wysokość Ho odpowiada wysokości początkowej podanej przez Borovičkę et al. (2015).

-	'''''Faza 2''''' charakteryzuje się stopniowym wzrostem jasności, któremu niekiedy towarzyszą okresowe zmiany jasności w czasie. Okresowe zmiany jasności utrzymują się również w Fazie 3.	+	'''''Faza 2''''' charakteryzuje się stopniowym wzrostem jasności, któremu niekiedy towarzyszą okresowe zmiany jasności w czasie. Okresowe zmiany jasności utrzymują się również w Fazie 3.

	'''''Faza 3''''' rozpoczyna się gwałtownym zwiększeniem tempa wzrostu jasności na wysokości oznaczonej jako „Hu”, po czym następuje szybki wzrost jasności aż do osiągnięcia poziomu plateau.		'''''Faza 3''''' rozpoczyna się gwałtownym zwiększeniem tempa wzrostu jasności na wysokości oznaczonej jako „Hu”, po czym następuje szybki wzrost jasności aż do osiągnięcia poziomu plateau.

-	'''''Faza 4''''' odpowiada plateau, na którym jasność pozostaje stała lub wykazuje tendencję wzrostową wraz ze spadkiem wysokości. Początek plateau oznaczono jako „Hp”. W tym punkcie wcześniejsze oscylacje zazwyczaj zanikają. W ich miejsce obserwacje fotometryczne mogą jednak wykazywać oscylacje typu chirp, rozpoczynające się na tej wysokości i charakteryzujące się wzrostem częstotliwości od około 2 do około 20 Hz wraz ze zmniejszaniem się wysokości. Oscylacje te zanikają po wejściu w Fazę 5.	+	'''''Faza 4''''' odpowiada plateau, na którym jasność pozostaje stała lub wykazuje tendencję wzrostową wraz ze spadkiem wysokości. Początek plateau oznaczono jako „Hp”. W tym punkcie wcześniejsze oscylacje zazwyczaj zanikają. W ich miejsce obserwacje fotometryczne mogą jednak wykazywać oscylacje typu chirp, rozpoczynające się na tej wysokości i charakteryzujące się wzrostem częstotliwości od około 2 do około 20 Hz wraz ze zmniejszaniem się wysokości. Oscylacje te zanikają po wejściu w Fazę 5.

-	'''''Faza 5''''' charakteryzuje się występowaniem rozbłysków związanych z fragmentacją meteoroidu. Początek tej fazy przedstawiono na rysunku 2 za pomocą linii ciągłej i oznaczono jako „Hf”. Za rozbłyskami często obserwuje się fragmenty meteoroidu, poruszające się w pozostawionym przez niego śladzie.	+	'''''Faza 5''''' charakteryzuje się występowaniem rozbłysków związanych z fragmentacją meteoroidu. Początek tej fazy przedstawiono na rysunku 2 za pomocą linii ciągłej i oznaczono jako „Hf”. Za rozbłyskami często obserwuje się fragmenty meteoroidu, poruszające się w pozostawionym przez niego śladzie.

-	'''''Faza 6''''' obejmuje końcowy rozbłysk, któremu niekiedy towarzyszą dwa lub więcej rozbłysków występujących w krótkich odstępach czasu. Pierwszy z nich oznaczono tutaj jako „Hd” (disruption). Rozbłyski te często charakteryzują się wyraźną czerwoną barwą, podczas gdy bezpośrednio wcześniej meteor obserwowany jest jako zielony.	+	'''''Faza 6''''' obejmuje końcowy rozbłysk, któremu niekiedy towarzyszą dwa lub więcej rozbłysków występujących w krótkich odstępach czasu. Pierwszy z nich oznaczono tutaj jako „Hd” (disruption). Rozbłyski te często charakteryzują się wyraźną czerwoną barwą, podczas gdy bezpośrednio wcześniej meteor obserwowany jest jako zielony.

-	'''''Faza 7''''' charakteryzuje się dalszym przebiegiem fragmentacji oraz szybkim spadkiem jasności. W jej trakcie mogą występować dodatkowe rozbłyski, aż do osiągnięcia obserwowanej wysokości końcowej „He”.<br>	+	'''''Faza 7''''' charakteryzuje się dalszym przebiegiem fragmentacji oraz szybkim spadkiem jasności. W jej trakcie mogą występować dodatkowe rozbłyski, aż do osiągnięcia obserwowanej wysokości końcowej „He”.<br>
	{{Wielokropek}}		{{Wielokropek}}
	{{BQuote-end}}		{{BQuote-end}}