Szablon:!Paleometeoryty - Historia wersji

Wiki woreczko: /* Paleometeoryty */

2026-10-11T19:41:15Z

Paleometeoryty

← poprzednia wersja		Wersja z 19:41, 11 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
	== Paleometeoryty ==		== Paleometeoryty ==
	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=2}}</noinclude>		<noinclude>{{VerifyLevel\|level=2}}</noinclude>
-	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).	+	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''){{Szablon:!terrestrial age\|}}, czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).

	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record\|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record\|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record\|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record\|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record\|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).		Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record\|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record\|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record\|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record\|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record\|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).

Wiki woreczko: /* Paleometeoryty */

2022-02-18T22:37:15Z

Paleometeoryty

← poprzednia wersja		Wersja z 22:37, 18 lut 2022
Linia 1:		Linia 1:
	== Paleometeoryty ==		== Paleometeoryty ==
-	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude>	+	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=2}}</noinclude>
	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).		Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).

Linia 9:		Linia 9:
	=== Meteoryty kopalne (''fossil meteorites'') ===		=== Meteoryty kopalne (''fossil meteorites'') ===

-	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record\|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>	+	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record\|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref> Do tej kategorii należy też niezgłoszony meteoryt [[Niedźwiada]].

	=== Meteoryty reliktowe (''relict meteorites'') ===		=== Meteoryty reliktowe (''relict meteorites'') ===
Linia 17:		Linia 17:
	Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne, określane mianem '''''relict OC'''''. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record\|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record\|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>		Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne, określane mianem '''''relict OC'''''. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record\|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record\|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>

-	Wyróżniana jest również kategoria meteorytów żelaznych reliktowych '''''relict iron'''''. '''Meteorytem żelaznym reliktowym jest polska [[Lechówka]]'''. Obecnie (''~~25 marca 2021~~ r.'') w {{!MBD}} są zarejestrowane tylko trzy takie meteoryty: {{Link-MBD\|code=52859\|name=Gove}}, [[Lechówka]] i&~~nbsp;{{Link-MBD\|code~~=~~65675\|~~name=Ramlat Fasad ~~056}}~~.	+	Wyróżniana jest również kategoria meteorytów żelaznych reliktowych '''''relict iron'''''. '''Meteorytem żelaznym reliktowym jest polska [[Lechówka]]'''. Obecnie (''luty 2022 r.'') w {{!MBD}} są zarejestrowane tylko trzy takie meteoryty: {{Link-MBD\|code=52859\|name=Gove}}, [[Lechówka]] oraz grupa kilkunastu meteorytów [https://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?sea=&sfor=names&ants=&nwas=&falls=&valids=&stype=contains&lrec=50&map=ge&browse=&country=Oman&srt=name&categ=Relict+meteorites&mblist=All&rect=&phot=&strewn=&snew=0&pnt=Normal%20table&dr=&page=0 Ramlat Fasad]].
	<noinclude>		<noinclude>
	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}
	[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]		[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]
	</noinclude>		</noinclude>

Wiki woreczko o 11:25, 29 mar 2021

2021-03-29T11:25:17Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:25, 29 mar 2021
Linia 10:		Linia 10:

	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record\|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>		Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record\|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>
-
-	~~Meteorytem kopalnym jest też polska [[Lechówka]]!~~

	=== Meteoryty reliktowe (''relict meteorites'') ===		=== Meteoryty reliktowe (''relict meteorites'') ===

-	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record\|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record\|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>	+	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. W {{!MBD}} meteoryty reliktowe zdefiniowano następująco: „''relict meteorite: A highly altered object that may have a meteoritic origin. These are dominantly (>95%) composed of secondary minerals formed on the body on which the object was found''”.
		+
		+	Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne, określane mianem '''''relict OC'''''. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record\|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record\|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>

-	W {{!MBD}} meteoryty ~~reliktowe zdefiniowano następująco~~: ~~„''relict meteorite: A~~ ~~highly altered object that may have a meteoritic origin. These are dominantly (>95%) composed of secondary minerals formed on the body on which the object was found''”~~.	+	Wyróżniana jest również kategoria meteorytów żelaznych reliktowych '''''relict iron'''''. '''Meteorytem żelaznym reliktowym jest polska [[Lechówka]]'''. Obecnie (''25 marca 2021 r.'') w {{!MBD}} są zarejestrowane tylko trzy takie meteoryty: {{Link-MBD\|code=52859\|name=Gove}}, [[Lechówka]] i {{Link-MBD\|code=65675\|name=Ramlat Fasad 056}}.
	<noinclude>		<noinclude>
	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}
	[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]		[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]
	</noinclude>		</noinclude>

Wiki woreczko: /* Paleometeoryty */

2021-03-18T10:53:36Z

Paleometeoryty

← poprzednia wersja		Wersja z 10:53, 18 mar 2021
Linia 1:		Linia 1:
	== Paleometeoryty ==		== Paleometeoryty ==
-	<noinclude>{{VerifyLevel \|level=0}}</noinclude>	+	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude>
	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).		Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).

-	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record \|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record \|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record \|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record \|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record \|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).	+	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record\|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record\|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record\|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record\|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record\|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).

	Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.		Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.

-	=== Meteoryty kopalne ===	+	=== Meteoryty kopalne (''fossil meteorites'') ===

-	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record \|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>	+	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record\|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>

-	~~=== Meteoryty reliktowe ===~~	+	Meteorytem kopalnym jest też polska [[Lechówka]]!

-	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record \|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record \|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>	+	=== Meteoryty reliktowe (''relict meteorites'') ===
		+
		+	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record\|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record\|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>

	W {{!MBD}} meteoryty reliktowe zdefiniowano następująco: „''relict meteorite: A highly altered object that may have a meteoritic origin. These are dominantly (>95%) composed of secondary minerals formed on the body on which the object was found''”.		W {{!MBD}} meteoryty reliktowe zdefiniowano następująco: „''relict meteorite: A highly altered object that may have a meteoritic origin. These are dominantly (>95%) composed of secondary minerals formed on the body on which the object was found''”.

Wiki woreczko: /* Paleometeoryty */

2019-05-31T22:27:26Z

Paleometeoryty

← poprzednia wersja		Wersja z 22:27, 31 maj 2019
Linia 1:		Linia 1:
	== Paleometeoryty ==		== Paleometeoryty ==
	<noinclude>{{VerifyLevel \|level=0}}</noinclude>		<noinclude>{{VerifyLevel \|level=0}}</noinclude>
-	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>	+	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001; Drouard et al. 2019<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>).

	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record \|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record \|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record \|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record \|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record \|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).		Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record \|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record \|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record \|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record \|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record \|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).

Wiki woreczko: /* Paleometeoryty */

2019-05-31T21:44:39Z

Paleometeoryty

← poprzednia wersja		Wersja z 21:44, 31 maj 2019
Linia 1:		Linia 1:
	== Paleometeoryty ==		== Paleometeoryty ==
	<noinclude>{{VerifyLevel \|level=0}}</noinclude>		<noinclude>{{VerifyLevel \|level=0}}</noinclude>
-	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).	+	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).<ref>bardzo ciekawy artykuł o wieku meteorytów z pustyni El Médano na Atakamie w Chile: Drouard A., Gattacceca J., Hutzler A., Rochette P., Braucher R., Bourlès D., ASTER Team, Gounelle M., Morbidelli A., Debaille V., Van Ginneken M., Valenzuela M., Quesnel Y., Martinez R., (2019), '''The meteorite flux of the past 2 m.y. recorded in the Atacama Desert''', ''Geology'', 2019. Plik [https://arxiv.org/abs/1904.12644 PDF]; więcej → woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/events/Events2019.htm#May31 Wydarzenia • ''Events'']</ref>

	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record \|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record \|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record \|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record \|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record \|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).		Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record \|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record \|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record \|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record \|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record \|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).

Wiki woreczko: /* Meteoryty reliktowe */

2018-10-23T21:22:47Z

Meteoryty reliktowe

← poprzednia wersja		Wersja z 21:22, 23 paź 2018
Linia 14:		Linia 14:

	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record \|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record \|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>		Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record \|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record \|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>
		+
		+	W {{!MBD}} meteoryty reliktowe zdefiniowano następująco: „''relict meteorite: A highly altered object that may have a meteoritic origin. These are dominantly (>95%) composed of secondary minerals formed on the body on which the object was found''”.
	<noinclude>		<noinclude>
	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}
	[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]		[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]
	</noinclude>		</noinclude>

Wiki woreczko o 11:35, 2 lut 2018

2018-02-02T11:35:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:35, 2 lut 2018
Linia 3:		Linia 3:
	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).		Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).

-	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025~~<ref>meteoryt księżycowy '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~6724 Dhofar~~ 025~~]''', znalezisko z 2000 roku w Omanie; typ Lunar (anorth), TKW 751 g</ref>~~ i Dhofar 908~~<ref>meteoryt księżycowy '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~7611 Dhofar~~ 908~~]''', znalezisko z 2003 roku w Omanie; typ Lunar (anorth), TKW 245 g</ref>~~ o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019~~<ref>meteoryt marsjański '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~6718 Dhofar~~ 019~~]''', znalezisko z 2000 roku w Omanie; typ Martian (shergottite), TKW 1056 g</ref>~~ mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5)~~<ref>meteoryt kamienny '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~1063 Allan Hills ~~88019~~]''', znalezisko z 1988 roku na Antarktydzie; chondryt zwyczajny H5, TKW 57,4 g</ref>~~ i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4)~~<ref>meteoryt kamienny '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~13291 Lewis Cliff ~~86360~~]''', znalezisko z 1986 roku na Antarktydzie; chondryt zwyczajny L4, TKW 181,5 g</ref>~~ (Lauretta et al. 2006).	+	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025{{MBD-record \|name=Dho 025}} i Dhofar 908{{MBD-record \|name=Dho 908}} o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019{{MBD-record \|name=Dho 019}} mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5){{MBD-record \|name=ALH 88019}} i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4){{MBD-record \|name=LEW 86360}} (Lauretta et al. 2006).

	Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.		Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.
Linia 9:		Linia 9:
	=== Meteoryty kopalne ===		=== Meteoryty kopalne ===

-	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray~~<ref>meteoryt żelazny '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~12446~~ Lake Murray~~]''', znalezisko z 1933 roku w USA; typ IIAB, TKW 270 kg</ref>~~, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>	+	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray{{MBD-record \|name=Lake Murray}}, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>

	=== Meteoryty reliktowe ===		=== Meteoryty reliktowe ===

-	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana~~<ref>meteorytów reliktowych '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?sea=%C3%96sterplana&sfor=names&ants=&falls=&valids=&stype=contains&lrec=50&map=ge&browse=&country~~= Österplana~~]''' jest zarejestrowanych w Meteoritical Bulletin ponad 60 znalezisk (stan ''październik 2014'')</ref>~~ i Brunflo~~<ref>meteoryt reliktowy '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code~~=~~5157~~ Brunflo~~]''', znalezisko z 1980 roku w Szwecji; typ Relict H</ref>~~, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>	+	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana{{MBD-record \|name=Österplana}} i Brunflo{{MBD-record \|name=Brunflo}}, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>
	<noinclude>		<noinclude>
	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}
	[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]		[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]
	</noinclude>		</noinclude>

Wiki woreczko o 20:54, 19 paź 2016

2016-10-19T20:54:33Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:54, 19 paź 2016
Linia 3:		Linia 3:
	Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).		Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).

-	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025 i Dhofar 908 o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019 mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5) i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4) (Lauretta et al. 2006).	+	Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025<ref>meteoryt księżycowy '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=6724 Dhofar 025]''', znalezisko z 2000 roku w Omanie; typ Lunar (anorth), TKW 751 g</ref> i Dhofar 908<ref>meteoryt księżycowy '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=7611 Dhofar 908]''', znalezisko z 2003 roku w Omanie; typ Lunar (anorth), TKW 245 g</ref> o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019<ref>meteoryt marsjański '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=6718 Dhofar 019]''', znalezisko z 2000 roku w Omanie; typ Martian (shergottite), TKW 1056 g</ref> mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5)<ref>meteoryt kamienny '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=1063 Allan Hills 88019]''', znalezisko z 1988 roku na Antarktydzie; chondryt zwyczajny H5, TKW 57,4 g</ref> i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4)<ref>meteoryt kamienny '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=13291 Lewis Cliff 86360]''', znalezisko z 1986 roku na Antarktydzie; chondryt zwyczajny L4, TKW 181,5 g</ref> (Lauretta et al. 2006).

	Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.		Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.
Linia 9:		Linia 9:
	=== Meteoryty kopalne ===		=== Meteoryty kopalne ===

-	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>	+	Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray<ref>meteoryt żelazny '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=12446 Lake Murray]''', znalezisko z 1933 roku w USA; typ IIAB, TKW 270 kg</ref>, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>

	=== Meteoryty reliktowe ===		=== Meteoryty reliktowe ===

-	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana<ref>meteorytów reliktowych Österplana jest zarejestrowanych w Meteoritical Bulletin ponad 60 znalezisk (stan ''~~maj~~ 2014'')</ref> i Brunflo, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>	+	Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana<ref>meteorytów reliktowych '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?sea=%C3%96sterplana&sfor=names&ants=&falls=&valids=&stype=contains&lrec=50&map=ge&browse=&country= Österplana]''' jest zarejestrowanych w Meteoritical Bulletin ponad 60 znalezisk (stan ''październik 2014'')</ref> i Brunflo<ref>meteoryt reliktowy '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=5157 Brunflo]''', znalezisko z 1980 roku w Szwecji; typ Relict H</ref>, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>
	<noinclude>		<noinclude>
-	{{Przypisy ~~\|ncol=1~~}}	+	{{Przypisy}}
	[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]		[[Category:Szablony Wiki\|{{PAGENAME}}]]
	</noinclude>		</noinclude>

Wiki woreczko: Utworzył nową stronę „== Paleometeoryty == {{VerifyLevel |level=0}} Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteo...”

2016-10-19T20:21:45Z

Utworzył nową stronę „== Paleometeoryty == <noinclude>{{VerifyLevel |level=0}}</noinclude> Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteo...”

Nowa strona

== Paleometeoryty ==
<noinclude>{{VerifyLevel |level=0}}</noinclude>
Pojęciem '''paleometeoryt''' („stary meteoryt”) określa się dwie grupy meteorytów: '''meteoryty reliktowe''' (ang. '''''relict meteorites''''') i '''meteoryty kopalne''' (ang. '''''fossil meteorites'''''). Mówimy o „starych meteorytach” nie w sensie odnoszącym się do bezwzględnego wieku tych meteorytów, gdyż większość z nich uformowała się podczas powstawania Układu Słonecznego i mają one absolutny wiek około 4,6 miliarda lat (z wyłączeniem meteorytów z Marsa i Księżyca, które są dużo młodsze). Mówimy o ich wieku ziemskim (ang. ''terrestrial age''), czyli czasie liczonym od ich spadku na powierzchnię Ziemi. Niektóre meteoryty spadły bardzo dawno na tereny, które pozwoliły zabezpieczyć je od niesprzyjających warunków atmosferycznych i zachować pierwotny skład mineralny, podczas gdy inne dosłownie skamieniały, a tym samym zachowały się po nich tylko „ślady” (Peucker-Ehrenbrink et al. 2001).

Większość meteorytów ulega dosyć szybko procesowi degradacji (wietrzenia) w utleniających warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Jeśli spadek miał miejsce na teren pustyni – na zimną i lodową Antarktydę lub na gorące i suche pustynie Afryki, Australii lub Półwyspu Arabskiego – okazy mogą przetrwać kilkadziesiąt tysięcy lat. Najszybciej wietrzeją chondryty<ref>niewiele chondrytów pustynnych osiąga wiek ziemski 40000 lat</ref>, większe szanse przetrwania mają uboższe w metaliczne żelazo achondryty. Najstarsze znalezione meteoryty z gorących pustyń to meteoryty księżycowe: Dhofar 025 i Dhofar 908 o wieku ziemskim, odpowiednio, 500 i 360 tysięcy lat oraz meteoryt marsjański Dhofar 019 mający 340 tysięcy lat<ref name="age source"></ref>, kilkanaście meteorytów z Antarktydy jest starszych, mają one ponad 480 tys. lat. Dwa najstarsze meteoryty z zimnej Antarktydy mają po około 2 miliony lat, są to: Allan Hills 88019 (chondryt typu H5) i Lewis Cliff 86360 (chondryt typu L4) (Lauretta et al. 2006).

Stopień zachowania meteorytów po spadku zależy od warunków panujących w rejonie gdzie spadły i od dalszej historii geologicznej terenu. Meteoryty z Antarktydy, wbrew pozorom, zachowały się w lepszym stanie niż okazy znajdowane na suchych, gorących pustyniach (meteoryt uwięziony w lodzie, ale w środowisku bez tlenu, będzie mniej podatny na wietrzenie, niż okaz leżący płytko nawet na ekstremalnie suchej pustyni). Wiele znalezisk na Antarktydzie ma wiek ziemski ponad 300 tysięcy lat, natomiast niewiele okazów znalezionych poza nią osiąga 40000 lat. Wiek meteorytów z Omanu, Zachodniej Australii czy Roosevelt County w USA nie przekracza 50 tys. lat (Lauretta et al. 2006). Jeśli w wyniku procesów geologicznych, meteoryt trafi do środowiska beztlenowego, tzn. zostanie pochłonięty przez osady (lub lód) i odcięty od zabójczego tlenu może przetrwać miliony lat w stanie niewiele zmienionym lub ulec metasomatozie. Granica pomiędzy silnie zwietrzałymi meteorytami, a paleometeorytami jest nieostra.

=== Meteoryty kopalne ===

Meteoryty kopalne to takie, które zostały zachowane w osadach geologicznych lub innych warstwach, w których panujące warunki sprzyjają zachowaniu pierwotnego składu i struktury meteorytu. Ziemski wiek takich meteorytów liczony jest w dziesiątkach milionów lat, większość z nich to meteoryty żelazne. Najbardziej znanym meteorytem kopalnym jest meteoryt żelazny typu IIAB Lake Murray, którego wiek szacuje się na około 110-120 milionów lat.<ref name="age source">Brachaniec (2013); IMCA Insights</ref>

=== Meteoryty reliktowe ===

Mianem meteorytów reliktowych określa się bardzo zmienione obiekty pochodzenia meteorytowego znajdowane w pokładach skał. Są one zbudowane głównie z minerałów wtórnych, ale zachowała się struktura pierwotna meteorytu. Większość meteorytów reliktowych to meteoryty kamienne. Najbardziej znane i najstarsze to znaleziska ze Szwecji: Österplana<ref>meteorytów reliktowych Österplana jest zarejestrowanych w Meteoritical Bulletin ponad 60 znalezisk (stan ''maj 2014'')</ref> i Brunflo, których wiek szacuje się na około 460 milionów lat<ref>Simms (2014); tam m.in. o wielkim bombardowaniu Ziemi przez meteoryty 467 milionów lat temu</ref>. Są to pozostałości po meteorytach kamiennych, chondrytach zwyczajnych.<ref name="age source"></ref>
<noinclude>
{{Przypisy |ncol=1}}
[[Category:Szablony Wiki|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>